Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 19 tháng 11 năm 2017

 HÔN NHÂN GIA ĐÌNH
(02/09/2017 20:00 PM)
Chia sẻ tin:
HỘI THÁNH TẠI GIA - HỘI THÁNH THU NHO

http://4.bp.blogspot.com/-o0_ZrKAX2y0/UN96SwAPruI/AAAAAAAAMHQ/LnxDDjz1MI0/s1600/78-715398.jpg

WĐBĐM - Tông huấn Gia Đình “Familiaris Consortio” (số 49) viết: “Giữa các trách nhiệm căn bản của gia đình Ki-tô hữu, có một trách nhiệm có thể nói là có tính cách Hội Thánh, vì trách nhiệm này đặt gia đình vào chỗ phục vụ cho việc xây dựng Nước Thiên Chúa trong lịch sử, bằng cách dự phần vào cuộc sống và sứ mạng của Hội Thánh. Để hiểu rõ việc tham dự ấy hệ tại ở đâu, bao gồm những gì và có đặc điểm nào, ta cần tìm hiểu những liên hệ rất nhiều và sâu xa nối kết Hội Thánh với gia đình Ki-tô hữu và làm cho gia đình này trở thành một “Hội Thánh thu nhỏ” (Ecclesia domestica)”; còn gọi là “Hội Thánh tại gia” (velut Ecclesia domestica). Từ ý nghĩa sâu xa đó, Gợi ý mục vụ năm 2017 của HĐGMVN đã ấn định chủ đề mục vụ tháng 9/2017: “Gia đình, một thực tại sinh ra từ hôn nhân, quan tâm đặc biệt đến việc tham dự vào đời sống và sứ mạng của Hội thánh: Hội Thánh tại gia.”
 
I. KHÁI NIỆM VỀ HỘI THÁNH TẠI GIA:
 
Hội Thánh thường được hiểu là cộng đoàn những kẻ tin vào Đức Giê-su Ki-tô là Ngôi Lời và là Con Một Thiên Chúa đã được gửi đến trần gian để thể hiện Thiên Chúa là Tình Yêu và đưa con người vào mối hiệp thông sâu xa với Thiên Chúa và với nhau. Vì thế, Hội Thánh được hiểu là cộng đoàn hiệp thông, xuất phát từ mầu nhiệm hiệp thông của Thiên Chúa Ba Ngôi. Ðồng thời, Hội Thánh còn được hiểu là Cộng Ðoàn Dân Chúa, có một lịch sử riêng bắt nguồn từ lịch sử Ít-ra-en là dân riêng của Thiên Chúa thời Cựu Ước trải dài suốt lịch sử nhân loại. Hội Thánh ấy có một đời sống riêng biệt và đặc thù là đời sống Tin Cậy Mến được thể hiện trong việc cử hành phụng vụ và Bí tích cùng với việc phục vụ trong đức ái. Hội Thánh ấy có sứ mạng làm chứng cho Tin Mừng Cứu Ðộ, là dấu chỉ và công cụ của Nước Trời.

Còn thế nào là Hội Thánh Tại Gia? Hội Thánh Tại Gia là Hội Thánh thu nhỏ về mặt số lượng, về thời gian và không gian hoạt động của các thành viên; nhưng không thu nhỏ hay giảm thiểu về bản chất và sứ mạng. Thật vậy, Hội Thánh có đời sống thế nào thì Gia đình Ki-tô hữu có đời sống như vậy; Hội Thánh có sứ mạng gì thì Gia đình Ki-tô hữu cũng có sứ mạng ấy. Ngoài ra, Gia đình Ki-tô hữu là trường học Ðức Tin đầu tiên, là môi trường sống các Bí tích và thực hành các nhân đức Ki-tô Giáo. (”Gia đình tín hữu là nơi con cái tiếp nhận nền móng đức tin. Vì vậy, gia đình được gọi rất đúng là “Hội Thánh thu nhỏ" hay "Hội Thánh tại gia", cộng đồng ân sủng và cầu nguyện, trường học phát triển các đức tính tự nhiên và đức mến Ki-tô giáo” – GLHTCG, số 1.666).

II. GIA ĐÌNH KI-TÔ HU LÀ HI THÁNH TI GIA:
 
Giáo lý HTCG (số 1.656) giải thích: “Thời đại hiện nay, con người đang sống trong một thế giới xa lạ và đôi khi thù nghịch với đức tin. Gia đình tín hữu có vai trò quan trọng nhất, vì là những ngọn đuốc đức tin sống động và chiếu sáng. Trong gia đình như một Hội Thánh nhỏ, cha mẹ là những người đầu tiên dùng gương lành và lời nói mà truyền dạy đức tin cho con cái, cũng như cổ võ ơn gọi riêng của từng đứa con và đặc biệt chăm sóc đến ơn gọi linh thánh.”

Gia đình là nơi thể hiện đặc biệt chức tư tế cộng đồng của người cha, người mẹ, con cái và mọi phần tử trong gia đình, nhờ lãnh nhận các bí tích, nhờ kinh nguyện, tạ ơn và chứng từ đời sống thánh thiện, hy sinh và đức ái hữu hiệu. Gia đình là trường học đầu tiên về đời sống Ki-tô giáo, đồng thời là một trường học phát triển tính cách con người (nhân tính) trong xã hội. Chính trong gia đình, người ta học biết làm việc với sự nhẫn nại và vui thích, học biết tình bác ái huynh đệ, sự quảng đại tha thứ, nhất là sự phụng thờ Thiên Chúa qua kinh nguyện và hy lễ đời sống. Tất cả đều nói lên Gia đình Ki-tô hữu là Hội Thánh Tại Gia.

III. GIA ĐÌNH THAM DỰ VÀO CUỘC SỐNG CỦA HỘI THÁNH:
 
1) Gia đình sống mầu nhiệm hiệp thông Thiên Chúa Ba Ngôi:

Nơi Thiên Chúa Ba Ngôi, Thánh Thần là tình yêu phát xuất từ Chúa Cha và Chúa Con. Còn nơi gia đình nhân loại, người con là kết quả của tình yêu giữa cha và mẹ. Sự so sánh này không nhằm nói đến sự song song và tương ứng về quan hệ giữa các ngôi vị, nhưng nhằm nói đến sự tương ứng về tình yêu thương hiệp nhất. Nơi mầu nhiệm Thiên Chúa, ba ngôi vị thần linh phân biệt với nhau, ngôi này không phải là ngôi kia, nhưng lại không hề tách rời nhau, mà chỉ là một Thiên Chúa duy nhất. Gia đình cũng vậy, các ngôi vị (vợ chồng, con cái) phân biệt với nhau (khác giới tính, khác bản chất), nhưng lại hiệp thông, hợp nhất nên một bản vị gia thất.

2- Gia đình đón nhận và thông truyền ơn cứu rỗi:
 
Trước hết, bằng cách thực hiện sứ mạng đã nhận được từ nơi Thiên Chúa, chính Mẹ Hội Thánh sinh ra, giáo dục, xây dựng gia đình Ki-tô hữu. Khi loan báo Lời Chúa, Hội Thánh hướng dẫn cho gia đình Ki-tô hữu biết gia đình là gì và phải trở nên thế nào theo ý định của Thiên Chúa. Khi cử hành bí tích hôn phối, với ơn của Đức Thánh Linh, Hội Thánh làm phong phú và củng cố để thánh hoá gia đình Ki-tô hữu mà tôn vinh Thiên Chúa Cha. Khi canh tân lời công bố giới răn mới về đức ái, Hội Thánh làm sinh động và hướng dẫn gia đình Ki-tô hữu vào việc phục vụ tình yêu, để giúp gia đình sống lại chính tình yêu hiến mình và hy sinh mà Chúa Giê-su đã dành cho toàn thể nhân loại.

Đến lượt mình, gia đình Ki-tô hữu cũng hoà nhập vào trong mầu nhiệm Hội Thánh đến độ được dự phần vào sứ mạng cứu rỗi đặc biệt của Hội Thánh theo cách riêng của mình. Nhờ Bí tích Hôn phối trong bậc sống, đôi bạn Ki-tô hữu cũng có được ơn riêng dành cho họ trong lòng dân Thiên Chúa. Do đó, không những họ nhận được tình yêu của Đức Ki-tô để trở nên một cộng đồng được cứu rỗi, mà còn được mời gọi truyền đạt cho anh chị em của họ chính tình yêu của Đức Ki-tô, và như thế, họ trở nên một cộng đồng cứu rỗi người khác. Điều đó cho thấy gia đình Ki-tô hữu là hoa quả và dấu chỉ của sự phong phú siêu nhiên của Hội Thánh, nhưng đồng thời nó còn là biểu tượng, chứng tích và san sẻ thiên chức làm mẹ của Hội Thánh.

IV. GIA ĐÌNH THAM DỰ VÀO SỨ MẠNG CỦA HỘI THÁNH:
 
Gia đình Ki-tô hữu được mời gọi góp phần tích cực và có trách nhiệm vào cuộc sống và sứ mạng của Hội Thánh với tư cách là một cộng đồng thân mật của sự sống và tình yêu, một cộng đồng tham dự vào sứ mạng làm “ngôn sứ, tư tế và vương giả” của Đức Ki-tô và hiền thê của Người là Hội Thánh. Chính tình yêu và sự sống kết thành tâm điểm cho sứ mạng cứu độ của gia đình Ki-tô hữu trong Hội Thánh và vì Hội Thánh.

1- Gia đình Ki-tô hữu, cộng đồng tin và loan báo Tin Mừng (sứ mạng ngôn sứ):
 
Trước hết, gia đình Ki-tô hữu sống vai trò ngôn sứ của mình bằng cách đón nhận Lời Thiên Chúa là Đấng mạc khải cho họ cái mới mẻ kỳ diệu trong đời sống hôn nhân và gia đình. Chỉ trong đức tin, với một niềm vui sướng và biết ơn, họ mới có thể khám phá phẩm giá của hôn nhân và gia đình mà Thiên Chúa đã nâng cao, bằng cách lấy đó làm dấu chỉ và môi trường của giao ước yêu thương giữa Thiên Chúa và con người, giữa Đức Ki-tô và Hội Thánh.

Ngay việc chuẩn bị hôn nhân đã mang tính cách của một hành trình đức tin. Đó là một thời gian đặc biệt giúp cho những người đính hôn tái khám phá và đào sâu về đức tin của mình, để họ có thể đón nhận một cách tự do ơn gọi sống theo gương Đức Ki-tô và phục vụ Nước Thiên Chúa trong chính bậc sống hôn nhân và gia đình. Giây phút mà hai người, trong tư cách đôi bạn, quyết định bày tỏ đức tin, là lúc họ cử hành bí tích Hôn phối. Do bản chất sâu xa, việc cử hành này là một sự công bố trong Hội Thánh về Tin Mừng của tình yêu hôn nhân: Đó là Lời Thiên Chúa mạc khải và hoàn tất dự định đầy khôn ngoan và yêu thương đối với đôi bạn khi dẫn họ tới chỗ tham dự một cách nhiệm mầu vào chính tình yêu của Thiên Chúa đối với loài người. Việc tuyên xưng đức tin này đòi hỏi phải được kéo dài suốt cuộc đời của đôi bạn.
Trong các sự kiện, các vấn đề, các khó khăn, các biến cố của cuộc sống thường ngày, Thiên Chúa đến với đôi bạn và nêu lên những yêu cầu cụ thể, để họ dự phần vào tình yêu của Đức Hôn phu Giê-su đối với Hiền thê Giáo Hội. Khám phá ý định của Thiên Chúa và tuân phục ý định ấy là hai việc phải được thực hiện song song trong cộng đồng hôn nhân và gia đình, qua kinh nghiệm nhân bản về tình yêu giữa đôi bạn, cũng như giữa cha mẹ và con cái, khi tình yêu ấy được sống trong Thần Khí Đức Ki-tô. Tùy mức độ đón nhận Tin Mừng và trưởng thành trong đức tin, mà gia đình Ki-tô hữu trở nên một cộng đồng loan báo Tin Mừng. Sứ mạng loan báo Tin Mừng này bắt nguồn từ bí tích Rửa tội và nhận được nơi bí tích Hôn phối một sức đẩy mới, để họ có thể truyền đạt đức tin, thánh hóa và biến đổi xã hội theo ý định của Thiên Chúa.

2- Gia đình Ki-tô hữu, cộng đồng đối thoại với Thiên Chúa (sứ mạng tư tế):
 
Khi chu toàn sứ mạng hôn nhân và gia đình của mình nhờ sức mạnh của bí tích Hôn phối, gia đình Ki-tô hữu được đổ tràn ân sủng, nhờ đó tất cả đời sống của họ thấm nhuần đức tin, đức cậy, đức mến, ngày càng tiến tới sự trọn lành và sự thánh hóa lẫn nhau, cùng nhau góp phần tôn vinh Thiên Chúa. Đó là vai trò tư tế mà gia đình Ki-tô hữu có thể và phải chu toàn trong sự kết hợp mật thiết với toàn thể Hội Thánh, qua những thực tại hằng ngày của đời sống hôn nhân và gia đình. Gia đình Ki-tô hữu chu toàn ơn gọi và vai trò tư tế của mình không những bằng việc cử hành Thánh Thể và các bí tích khác hoặc bằng việc hiến dâng chính mình; nhưng còn bằng đời sống cầu nguyện, tức là đối thoại bằng kinh nguyện với Chúa Cha, nhờ Đức Ki-tô và trong Chúa Thánh Thần.

Kinh nguyện chính là sức đẩy thôi thúc các gia đình Ki-tô hữu đến chỗ đảm nhận các trách nhiệm làm tế bào đầu tiên và căn bản của xã hội nhân loại và chu toàn đầy đủ các trách nhiệm ấy. Nói cách khác, trách nhiệm của mọi phần tử trong gia đình phải là chu toàn bổn phận công dân nước trần thế song song với bổn phận công dân Nước Trời. Theo nghĩa đó, việc gia đình Ki-tô hữu tham dự vào cuộc sống và sứ mạng của Hội Thánh sẽ biến chuyển theo tỷ lệ của sự cầu nguyện trung thành và sâu đậm, nhờ đó gia đình Ki-tô hữu được kết hợp với cây nho sai trái là Đức Giê-su Ki-tô.

3- Gia đình Ki-tô hữu, một cộng đồng phục vụ con người (sứ mạng vương đế):
 
Hội Thánh có sứ mạng hướng tất cả mọi người tới chỗ đón nhận Lời Thiên Chúa trong đức tin, cử hành và công bố đức tin ấy trong các bí tích và kinh nguyện, sau cùng diễn tả đức tin ấy qua những thực tại cụ thể của đời sống phù hợp với giới răn mới về tình yêu. Cũng vậy, gia đình Ki-tô hữu được Thánh Thần linh hứng và hướng dẫn, và được mời gọi sống tình yêu phục vụ đối với Thiên Chúa và tha nhân trong sự hiệp thông mật thiết với Hội Thánh là dân tộc vương giả.

Tinh thần và thái độ phục vụ của gia đình Ki-tô hữu được thực hiện trước hết giữa đôi bạn và gia đình của họ, rồi được mở rộng cho cộng đồng Hội Thánh, và sau cùng phải vượt qua phạm vi những anh em cùng đức tin, bởi vì “mọi người đều là anh em của tôi” (tứ hải giai huynh đệ). Đó là một tình bác ái biết nhận ra nơi mỗi người khuôn mặt của Đức Ki-tô và là một người anh em mà mình phải yêu mến và phục vụ, nhất là khi họ nghèo túng, yếu đuối, đau khổ hoặc bị đối xử bất công. Để có thể đào tạo những con người biết yêu thương và sống yêu thương trong mọi tương quan với người khác, gia đình Ki-tô hữu sẽ không tự khép kín, nhưng mở ra cho cộng đồng, hướng tới cộng đồng nhờ ý thức về công lý và nhờ sự quan tâm lo lắng cho người khác, cũng như nhờ bổn phận trong trách nhiệm riêng của gia đình đối với toàn thể xã hội.

Giáo Hội vừa thánh thiện lại vừa gồm những con người bất toàn đang lần bước trên trần thế. Giữa lúc văn hoá tiêu thụ phát triển nhanh, khiến nhiều giá trị truyền thống bị sụp đổ, nhiều gia đình tan vỡ và nhiều Ki-tô hữu cũng bị biến chất, gây nên biết bao gương xấu, làm méo mó gương mặt Hội Thánh, làm cho nhiều người phải nản lòng. Tuy nhiên, tình thương và quyền năng của Thiên Chúa vẫn mãi mãi còn đó để cho người tín hữu tin cậy. Nỗ lực sống tốt lành của một gia đình Ki-tô hữu sẽ là muối và men tác động trong cộng đồng, có thể đem lại niềm hy vọng cho một vòng đai nhỏ chung quanh và sẽ dần dần lan rộng. Rồi đến khi có nhiều gia đình Ki-tô hữu cùng hoà chung một lời chứng, tiếng nói của họ sẽ âm vang, sẽ đem lại niềm hy vọng cho nhân loại, và mọi người sẽ hiểu đúng bản chất của Hội Thánh. Cũng bởi vì “giữa một thế hệ gian tà, sa đoạ, anh em phải chiếu sáng như như những vì sao trên vòm trời” (Pl 2,15).

V. KẾT LUẬN:

Thần học về “Hội Thánh tại gia” cho thấy rằng thần học về gia đình không thể nào chỉ giới hạn vào những bổn phận luân lý hay quy tắc Giáo luật, nhưng còn bao gồm nhiều khía cạnh tu đức, thần bí và truyền giáo nữa. Hơn thế nữa, thần học về “Hội Thánh tại gia” cũng giúp người Ki-tô hữu có một quan niệm trung thực hơn về bản chất của Giáo hội: Giáo hội không phải chỉ là một cơ chế, nhưng tiên vàn là một thực thể sống động, gồm những phần tử liên kết với nhau trong tình thông hiệp của đức tin cậy mến, dưới tác động của ơn thánh, để biểu lộ tình yêu của Thiên Chúa ở giữa trần thế qua nếp sống, lời nói và việc làm.

Tóm lại, “Ngày nay, trong một thế giới thường hững hờ và có khi thù nghịch với đức tin, các gia đình tín hữu có tầm quan trọng hàng đầu, vì đó là những lò đức tin sống động và toả sáng. Bởi vậy, Công đồng Va-ti-ca-nô II đã gọi gia đình với danh xưng cổ xưa là “Giáo Hội tại gia”. Chính trong các gia đình, các bậc làm cha mẹ “bằng lời nói và gương sáng (…) đang là những vị rao giảng đức tin đầu tiên, cho con cái họ, phục vụ cho ơn gọi riêng của mỗi đứa con, đặc biệt là ơn gọi linh thánh” (LG 11 - GLHTCG số 1.656). Vâng, “Gia đình tín hữu là nơi con cái tiếp nhận nền móng đức tin. Vì vậy, gia đình được gọi rất đúng là “Hội Thánh thu nhỏ” hay “Hội Thánh tại gia”, cộng đồng ân sủng và cầu nguyện, trường học phát triển các đức tính tự nhiên và đức mến Ki-tô giáo” (GLHTCG, số 1.666).

JM. Lam Thy ĐVD
 Trở về
Các bài viết khác:
Tâm tình với các bạn trẻ (19/08 07:23:14 AM)
Sinh sản có trách nhiệm (03/08 19:03:19 PM)