Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 23 tháng 9 năm 2017

 MÙA CHAY - TUẦN THÁNH
(13/04/2017 06:35 AM)
Chia sẻ tin:
Làm sáng tỏ vài điểm phụng vụ trong thánh lễ Tiệc Ly

Được cử hành thánh lễ riêng hay không?

Trong hình ảnh có thể có: 2 người, mọi người đang ngồi và trong nhà

Trong ngày thứ Năm Tuần Thánh, theo truyền thống xa xưa nhất vẫn còn được giữ lại, hôm nay không được cử hành thánh lễ nếu không có dân chúng tham dự, nghĩa là các linh mục không được làm lễ riêng. Thông thường, các linh mục ngụ trong giáo xứ, hay ở các cộng đoàn nhỏ của tu sĩ linh mục trong giáo xứ được mời cùng đồng tế trong thánh lễ tưởng niệm Bữa Tiệc Ly. Nếu nhu cầu mục vụ thực sự đòi hỏi, Giám mục giáo phận có thể cho phép cử hành một thánh lễ khác, cho những người không thể tham dự lễ chiều được, nhưng không được cho phép làm cho một nhóm.1

https://scontent.fsgn6-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-9/17903398_1382234348504698_6940582258995570995_n.jpg?oh=80bb7a7ec655b842627892b9332fa4e5&oe=59536474

Được cử hành thánh lễ an táng không?
 
Không cử hành lễ an táng trong ngày thứ Năm Thánh. Nếu cần thiết thì chỉ cử hành nghi thức an táng ngoài thánh lễ mà thôi: bao gồm phụng vụ Lời Chúa, những lời nguyện khác nhau cho người quá cố, không có phụng vụ Thánh Thể.2
 
Nhà tạm để trống khi nào?
 
Chữ đỏ của Sách Lễ Rôma chỉ ghi là “nhà tạm hoàn toàn để trống”, nhưng theo hướng dẫn của Bộ Phụng tự Thánh trong bức thư luân lưu ban hành ngày 20-02-1988 (Prot. N. 120/88) thì trước Thánh lễ, cần để nhà tạm hoàn toàn trống như được chỉ dẫn từ trước Công đồng Vatican II cho đến nay. Mặc dù chữ đỏ không nói một cách minh nhiên, nhưng nên tắt đèn nhà tạm và để cửa nhà tạm mở rộng để gây tác động giác quan cho người tham dự. Điều này có nghĩa là trước thánh lễ, tất cả Mình Thánh trong nhà tạm [đựng trong bình thánh] được mang đi cất giữ trong phòng thánh hay một nơi thích hợp khác mà những người tham dự không thấy. Phải chuẩn bị đủ số bánh lễ cho việc truyền phép và hiệp lễ cho buổi cử hành phụng vụ ngày Thứ Năm Thánh và ngày hôm sau (thứ Sáu Thánh).3
 
Rung chuông khi hát kinh Vinh danh thế nào?
 
Rung chuông khi hát / đọc kinh Vinh danh trong thánh lễ Tiệc Ly là một truyền thống đã đi vào Nghi lễ Rôma trong Sách lễ tiền Công đồng Vatican II và vẫn giá trị cho đến nay. Tiếng chuông này nhằm ám chỉ mùa Chay đã kết thúc. Sách Lễ Rôma chỉ hướng dẫn rằng trong lúc đọc hay hát kinh Vinh danh thì rung chuông. Thật ra, có thể rung cả chuông [nhỏ] cung thánh và chuông [lớn] trên tháp chuông, sau đó thì không rung chuông nữa cho đến kinh Vinh danh của lễ Vọng Phục sinh.4

Nghi thức rửa chân
 
1] Bắt buộc không?

Theo hướng dẫn của Sách lễ, rửa chân chỉ là nghi thức tùy chọn “tùy thuộc vào hoàn cảnh mục vụ” [khuyên nên làm] chứ không phải là thành phần không thể thiếu trong phụng vụ thứ Năm Thánh.

2] Rửa chân cho bao nhiêu người?

Theo truyền thống của Giáo hội, các người được chọn để rửa chân từ lâu vẫn chỉ là những người đàn ông và con số không nhiều hơn 12 người, tức 12 người hay có thể ít hơn.5
 
3] Có thể rửa chân cho phụ nữ không?

Có. Tại Việt Nam, linh mục thường rửa chân cho 12 cụ chức sắc trong họ đạo hay 12 thanh niên. Tuy nhiên, nếu ý nghĩa của nghi thức này là để bày tỏ tình yêu dành cho nhau cũng như sự khiêm tốn phục vụ chúng ta trao cho nhau thì không có lý do gì lại gạt phụ nữ ra khỏi những người được rửa chân.6 Ít là theo quan điểm thần học và linh đạo.7 Mới đây, ngày 21.1.2016, Phòng báo chí Tòa Thánh đã phổ biến thư của ĐTC Phanxicô gửi ĐHY Robert Sarah (Tổng trưởng Bộ Phụng tự và kỷ luật Bí tích) để thông báo quyết định của ngài là từ nay có thể chọn cả phụ nữ vào số những người được rửa chân trong thánh lễ Tiệc ly thứ Năm Thánh. Trước đây, những người được chọn để rửa chân phải là đàn ông hay trẻ nam, nhưng nay, như Sắc lệnh của Thánh Bộ Phụng tự giải thích, có thể chọn cả nam giới và nữ giới, “và nếu thích hợp có thể là người trẻ hay người già, khỏe mạnh hay đau ốm, giáo sĩ, tu sĩ và cả giáo dân”, bao gồm cả người độc thân hay đã kết hôn. Nhóm “các tín hữu này”, như Thánh Bộ nhấn mạnh, không có một số lượng cụ thể nào, nhưng phải đại diện cho sự đa dạng và sự hợp nhất của các thành phần trong Dân Chúa”.

4] Có thể rửa chân cho bất kỳ ai trong cộng đoàn không?

Có. Vì tất cả mọi tín hữu đều được mời gọi trở thành môn đệ Chúa Giêsu, nên chủ tế có thể chọn cách rửa chân bằng cách đi đến ngẫu nhiên bất cứ người nào trong cộng đoàn phụng vụ để rửa chân cho họ. Thực hành chủ tế đi đến để rửa chân cho người khác phản ánh rõ nét hơn tư thế và thái độ của phận tôi tớ: đến với hơn là để người được rửa chân đến với mình.     

Hát bài nào trong trong phần chuẩn bị lễ vật / cuộc rước lễ phẩm?
 
Nhằm gìn giữ một truyền thống tốt đẹp và lâu đời trong Hội Thánh, đang khi rước tiến lễ vật thì nên hát bài ca truyền thống được đề ra trong chính Sách lễ (“Đâu có tình yêu thương đích thực, thì ở đấy có Đức Chúa Trời…[Ubi caritas est vera…]) hơn là thay thế bằng bất cứ một bài nào khác.8
 
Lm. Giuse Phạm Đình Ái, SSS
----------------------------
1“Bộ Phụng tự Thánh, “Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 46-47.
2Xc. Paul Turner, Glory in the Cross (Minnesota: The Liturgical Press, 2011), 30.
3“Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 48.
4 Ibid., no. 50.
5 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year (San Francisco: Ignatius Press, 2002), số 189.
6 Đức Giáo Hoàng Phanxico đã chủ trì thánh lễ thứ Năm Thánh bằng việc tưởng niệm Bữa Tiệc Ly của Chúa Giêsu tại nhà tù Rebibbia (Roma - Italia). Trong thánh lễ này ngài đã rửa chân cho 12 tù nhân trong số đó có 6 nữ tù nhân thuộc các sắc tộc Ý, Nigeria, Congo, Brazil và Ecuador (Xc. http://thanhlinh.net/node/87124).
7 Xc. Peter Jeffrey, “Mandatum novum do vobis: Towards a Renewal of the Holy Thurday Footwasing Rite” trong Worship 64 (1990), 107-141.
8 Xc. Sách lễ Roma 1975 (bản tiếng Việt), trang 257. Bài ca Ubi caritas est vera…đã có từ năm 800 trong đan viện Biển Đức ở Reichenau và xuất hiện trong Sách lễ của giáo triều Rôma từ thế kỷ XIV-XVI. Sau Công đồng Vatican II, bài Ubi caritas est vera không còn được hát đang khi rửa chân nữa: Xc. Paul Turner, Glory in the Cross, 67.
-------------------------------------
Làm sáng tỏ vài điểm phụng vụ trong thánh lễ Tiệc Ly (tt)

Dù chủ tế có thể dâng lời nguyện hiệp lễ từ ghế chủ tọa hay bàn thờ, nhưng ngày hôm nay, tốt nhất lên đọc lời nguyện từ ghế chủ tọa vì bình thánh đang ở trên bàn thờ. 1

Sau lời nguyện hiệp lễ, nếu nhà thờ có phòng nguyện Thánh Thể bên cạnh [tách biệt với nhà thờ] và có nhà tạm ở đó thì kiệu Thánh Thể sang phòng nguyện nhỏ này vốn đã được chuẩn bị để lưu giữ Mình Thánh hoặc kiệu Thánh Thể đến nhà tạm đã được chuẩn bị trong thánh đường hay ngoài thánh đường [như một phòng, một hội trường nào đó của giáo xứ]  nhưng phải có khoảng cách với cung thánh và tốt nhất là không ở trong cung thánh nhằm diễn tả hành trình các môn đệ Chúa Giêsu đi từ phòng tiệc ly [lầu trên] đến một nơi gọi là Giệtsimani. 2 Tuy nhiên, cuộc rước kiệu Thánh Thể này có phần khác với rước kiệu Thánh Thể của lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô, nghĩa là nên giảm bớt sự long trọng đi vì phụng vụ thứ Năm Thánh bị lu mờ phần nào do phụng vụ thứ Sáu Thánh ngày mai. Tốt nhất, chỉ kiệu một bình thánh (ciborium) mà thôi – còn những bình thánh khác sẽ được linh mục, phó tế, thầy giúp lễ hay một thừa tác viên ngoại thường trao Mình Thánh đem để vào nơi lưu giữ trong phòng thánh hay một nơi nào khác. 3

 
Khác với Sách lễ tiền Công đồng Vatican II nói rằng khi bỏ hương bình hương xong, vị chủ tọa không làm phép gì ở đây, nhưng nay, ngài phải ghi hình thánh giá trên khói một cách đơn giản trong thinh lặng. 4
Đang khi rước kiệu thì hát những bài thánh ca Thánh Thể và chỉ hát khi đoàn rước bắt đầu. 5
Thứ tự đoàn rước như sau: Người mang thánh giá và tác viên mang nến cao 6 – thừa tác viên không chức thánh - phó tế không tham gia giúp lễ - đoàn đồng tế - chủ tế mang Thánh Thể - dân chúng. Những ai không tham gia đoàn rước thì quỳ xuống khi Thánh Thể đi ngang qua. Vì điểm đến là nhà tạm hoặc ở trong nhà thờ hoặc ở trong một phòng nguyện gần đấy cho nên đoàn rước quá dài như “rồng rắn” là không cần thiết. 7


Trong hình ảnh có thể có: 9 người, mọi người đang đứng, đám cưới và ngoài trời

Không tổ chức kiệu và đặt Mình Thánh Chúa trong các nhà thờ không cử hành Nghi lễ chiều thứ sáu Tuần Thánh tưởng niệm cuộc thương khó của Chúa Kitô. 8
 
Nhà tạm để chầu Mình Thánh tránh làm theo kiểu “nhà mồ”, tức không được mang dáng vẻ của một nấm mồ hay bình đựng hài cốt, vì nơi lưu giữ Mình Thánh không nhằm biểu thị mồ Chúa, nhưng chỉ nhằm lưu giữ Mình Thánh cho việc rước lễ ngày hôm sau (thứ Sáu Thánh). Nên dọn nhà tạm này đơn sơ, không quá nhiều hoa, nến, nhưng trưng bày có mực độ và không được phủ khăn. Nhà tạm được đóng kín và tránh việc trưng bày hay đặt Mình Thánh trong mặt nhật (hào quang) vào tối thứ Năm Thánh. 9
Cho che phủ nơi đây bằng vải màu trắng, lấy đi thánh giá và những ảnh tượng thánh ngay phía sau nhà tạm để làm cho Thánh Thể thêm nổi bật. Phía trước nhà tạm nên chuẩn bị ghế ngồi và bàn quỳ cho các tín hữu đến canh thức bên Chúa. 10

 
Tại phòng nguyện chầu Thánh Thể, cần có sách hát, sách Kinh Thánh để cộng đoàn dùng khi chầu Thánh Thể. Trong các giờ chầu, nên dành giờ để cầu nguyện và suy niệm riêng trong thinh lặng xen kẽ với việc đọc Kinh Thánh, như các chương 13 - 17 của Phúc Âm theo thánh Gioan (nói về những lời cưối cùng của Chúa Giêsu dành cho các môn đệ trước khi bị phản bội, chịu nạn và chịu chết), hát xen kẽ và dâng những kinh nguyện về Thánh Thể để cảm tạ Chúa vì hồng ân Thánh Thể cũng như cùng thức với Ngài mà tưởng niệm những khốn khổ xảy đến cho Ngài trong vườn Cây Dầu. Việc chầu Thánh Thể công cộng kéo dài cho tới nửa đêm. Tới lúc này, tắt đèn nến, chỉ để lại một đèn duy nhất cháy sáng, lấy hoa trưng đi. Sau đó có thể tiếp tục chầu riêng cho tới lễ nghi ngày hôm sau mà không có gì long trọng bên ngoài vì ngày tưởng niệm cuộc thương khó của Chúa (thứ Sáu Thánh) đã bắt đầu. 11

 
Lột khăn bàn thờ - che ảnh tượng – đèn nến – nước thánh

Sau các nghi lễ, thì lột hết các khăn trên bàn thờ như muốn diễn tả Chúa Kitô bị chính các môn đệ của mình bỏ rơi. Thánh giá được che bằng một tấm vải đỏ hay tím, nếu trước đó chưa được phủ từ chiều thứ Bảy trước Chúa nhật thứ V mùa Chay. 12 Cũng che các tượng ảnh thánh khác nếu chưa được thực hiện. Đối với những ảnh tượng thánh có thể di chuyển hay chân nến, chúng ta có thể chúng dời đi chỗ khác (mang vào trong phòng thánh). 13 Tất cả những việc làm này làm cho không gian và bầu khí trong cung thánh trở nên khác biệt, trống trải và thâm trầm hơn, tiếp nối cách tương ứng với nghi thức phụng vụ ngày mai (thứ Sáu Thánh) với bàn thờ trống (không thánh giá, không nến, không khăn bàn).

Cho đến kinh Vinh danh của lễ Vọng Phục sinh, do tính biểu tượng, không nên đốt đèn nến bất cứ nơi nào khác trong thánh đường. Nước thánh đựng trong bình ở các cửa ra vào nhà thờ được lấy đi và cho lau sạch các bình dựng ở đó. 14

Lm. Giuse Phạm Đình Ái, SSS
-------------------------------------------
 1 Xc. Paul Turner, Glory in the Cross,72.

 2 Xc. “Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 49. Đây là việc kiệu Thánh Thể và chầu Thánh Thể duy nhất trong phụng vụ đã có từ lâu đời. Về sau mới có việc rước kiệu và tôn thờ Thánh Thể qua các hình thức tôn thờ khác.

 3 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year, số 207.

4 Xc. Paul Turner, Glory in the Cross, 73.

5 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year, số 210.

 6 Có thể số người mang nến nhiều hơn. Trong lịch sử, theo Egeria, từng có 200 người mang nến trong đoàn rước thứ Năm Thánh tại Gietsimani.

 7 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year, số 211; Xc. Paul Turner, Glory in the Cross, 74.

 8 Xc. “Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 54.

 9 Xc. Hướng dẫn về Lòng Đạo đức Bình dân và Phụng vụ, số 141.

10 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year (San Francisco: Ignatius Press, 2002), số 187.

11 Xc. “Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 56; Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year, số 215.

12 Xc. “Circular Letter Concerning the Preparation and Celebration of the Easter Feasts”, no. 57.

13 Xc. Ibid.

14 Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year, số 217.
 Trở về
Các bài viết khác:
TÌM HIỂU VỀ LỄ DẦU? (14/04 00:43:35 AM)
NGƯỠNG SINH – TỬ (12/04 20:55:16 PM)