Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 19 tháng 10 năm 2017

 Tìm hiểu
(29/09/2017 03:29 AM)
Chia sẻ tin:
THÁNH MÁC-CÔ – TÁC GIẢ SÁCH TIN MỪNG 2
Thánh Mác-cô có tên đầy đủ là Gio-an Mác-cô (“Ông Ba-na-ba muốn đem theo cả ông Gio-an cũng gọi là Mac-cô” – Cv 12, 11-12.25; 15, 37). Thánh nhân là em họ ông Ba-na-ba (Cl 4, 10), gốc người Do Thái, thuộc dòng họ Lê-vi; ngài không phải là một trong 12 vị Tông đồ tiên khởi được Đức Ki-tô trực tiếp kêu gọi, mà chỉ là người tháp tùng thánh Phê-rô. Sau khi Chúa Giê-su lên trời, ngài theo thánh Phê-rô sang Rô-ma. Nhờ lòng nhiệt thành và sự hăng say rao giảng Tin Mừng, thánh Mac-cô – cùng với thánh Phê-rô – đã khiến nhiều người quay trở về với Chúa và Giáo hội. Số người trở lại càng ngày càng đông. Sự nỗ lực cùng với tình cảm gắn bó trong công cuộc rao giảng Tin Mừng đã khiến thánh Phê-rô coi thánh Mac-cô như con (“Mac-cô, người con của tôi” – 1Pr 5, 13). Ngoài ra, thánh nhân còn được thánh Phao-lô coi là một cộng sự viên đắc lực (“các cộng sự viên của tôi là Mác-cô, A-rít-ta-khô, Đê-ma và Lu-ca.” – Plm 1, 24; Cl 4, 10)

Trong những cộng đoàn tiên khởi, nhiều người ao ước có một bản văn viết về cuộc đời của Đấng Cứu Thế để giúp tín hữu học hỏi và tham khảo. Đáp ứng những yêu cầu và khao khát chính đáng ấy, thánh Mác-cô đã dựa vào lời giảng dạy của thánh Phê-rô, viết lại cuộc đời của Đức Giê-su Ki-tô một cách mạch lạc và rõ ràng theo từng chương mục. Tác phẩm của ngài đã được thánh Phê-rô cho phép phổ biến và dùng trong giáo đoàn. Thánh Mác-cô sau đó đã được thánh Phê-rô – vị Giáo hoàng tiên khởi – sai đi truyền giáo ở Ai Cập. Với lòng nhiệt thành, đạo đức, tài hùng biện, thánh nhân đã đưa rất nhiều linh hồn về với Chúa. Ngài chính là vị sáng lập và là Giám mục đầu tiên của giáo đoàn Alexandria.

Trong số các sách Tin Mừng, Tin Mừng Mac-cô được biên soạn trước tiên, ít lâu sau năm 50. Tác giả Mac-cô, đã từng tháp tùng thánh Phao-lô và Ba-na-ba trên đường truyền giáo (Cv 12, 25; 13, 2; 15, 37-39; Cl 4, 10), rồi theo thánh Phê-rô sang Rô-ma (1Pr 5, 13). Căn cứ theo nhiều chứng tích của tín hữu thời tiên khởi, cũng như nhìn thẳng vào nội dung và cách hành văn của sách Tin Mừng, các nhà chú giải Thánh Kinh cho rằng Mac-cô có liên hệ mật thiết với Giáo đoàn Rô-ma. Mac-cô đã viết tập sách này để giới thiệu hành trình đức tin nơi một giáo đoàn ngày xưa đã trải qua. Họ đã tìm hiểu và đã khám phá ra sứ điệp Tin Mừng Cứu Độ vô cùng phong phú của Vua Tình Yêu Giê-su Ki-tô, rồi họ chia sẻ lại cho người đời sau bằng những từ ngữ quen thuộc trong tập truyền của dân tộc họ.

Rô-ma thời ấy là thủ đô của một đế quốc có cả triệu dân. Giáo đoàn Rô-ma ở trong tình trạng đó, cũng gồm đủ thứ người tứ chiếng, nguồn gốc xã hội khác nhau: Do Thái và dân ngoại lẫn lộn. Giáo đoàn được khai sinh là nhờ những tín hữu đã say sưa nhiệt tình loan báo Tin Mừng cho cả dân ngoại và đã phải đấu tranh quyết liệt làm cho Giáo hội bung ra khỏi cái khung hẹp hòi của người Do Thái. Đây là cơ hội để người tín hữu cảm nghiệm được rằng Đức Giê-su không giới hạn công trình của Người ở bên trong một dân tộc nào; nói cách khác, Tin Mừng Cứu Độ do Đức Giê-su thực hiện mang tính phổ quát và đại chúng trên bình diện toàn cầu.

Chính Mac-cô đã quan tâm trình bày hoạt động của Đức Giê-su như một Tin Mừng cho tất cả các dân tộc. Thánh nhân chú ý đặc biệt đến đám thu thuế và hạng “tội lỗi”. “Tội lỗi” nói ở đây không phải trực chỉ những người ăn ở bê bối, nhưng thường là chỉ những người – theo quan niệm hẹp hòi của dân Do Thái – đang làm những nghề (như thu thuế) hoặc đang ở trong hoàn cảnh xã hội éo le (như các bà góa), kể cả thành phần “dân ngoại” (không phải Do Thái chính hiệu), tất cả đều bị khai trừ khỏi các quyền lợi tôn giáo cũng như xã hội. Mac-cô nhấn mạnh sự kiện Đức Giê-su công nhiên mời gọi và đón nhận cả những người “bị loại” đó vào Nước Trời và họ rất đông đảo; vì thế, Người đụng phải sự kháng cự của đám người có thế lực hồi đó (đám kinh sư, luật sĩ, Pha-ri-sêu). Thực tế này nói lên việc triển khai ơn gọi Đức Giê-su đã ban cho Lê-vi (tức Mat-thêu – một người thu thuế). Đó là một chứng từ Tin Mừng của chính Giáo đoàn vậy.

Thánh Mác-cô có cách trình bày độc đáo, khiến cho toàn bộ tác phẩm có tác dụng hữu hiệu đối với độc giả, đó là chìa khóa cho sự hiểu biết chính xác về con người và công trình của Đức Giê-su đã thực hiện trong lịch sử cứu độ nhân loại. Cũng chính vì thế, sách Tin Mừng do ngài biên soạn đã trở nên như một tài liệu tham khảo chính cho thánh Mat-thêu và Lu-ca viết sách Tin Mừng. Là sách Phúc Âm đầu tiên và ngắn nhất trong bốn sách Phúc Âm, Mác-cô nhấn mạnh đến chủ đề: Ðức Giê-su Thiên Chúa đến cứu độ loài người nhưng bị loài người tẩy chay, chống đối. Bố cục của sách Tin Mừng theo thánh Mac-cô bao gồm 16 Chương dàn theo 5 Mục (I, II, III, IV, V):
 
Chương 1:

*  I. GIAI ĐOẠN DỌN ĐƯỜNG CHO SỨ VỤ CỦA ĐỨC GIÊ-SU

*  Ông Gio-an Tẩy Giả rao giảng
*  Đức Giê-su chịu phép rửa 
*  Đức Giê-su chịu cám dỗ trong sa mạc

*  II. SỨ VỤ CỦA ĐỨC GIÊ-SU TẠI GA-LI-LÊ

*  Đức Giê-su khai mạc công việc rao giảng
*  Đức Giê-su kêu gọi bốn môn đệ đầu tiên
*  Đức Giê-su giảng dạy tại Ca-phác-na-um và chữa lành một người bị quỷ ám 
*  Đức Giê-su chữa nhạc mẫu ông Si-môn
*  Đức Giê-su chữa cho nhiều người 
*  Đức Giê-su âm thầm rời Ca-phác-na-um và đi khắp miền Ga-li-lê
*  Đức Giê-su chữa người bị phong hủi 

Chương 2:  * Đức Giê-su chữa người bại liệt 
*  Đức Giê-su kêu gọi ông Lê-vi
*  Đức Giê-su dùng bữa với những người tội lỗi
*  Tranh luận về việc ăn chay 
*  Các môn đệ bứt lúa 

Chương 3:  * Đức Giê-su chữa người bị bại tay
*  Dân chúng đi theo Đức Giê-su
*  Đức Giê-su thành lập Nhóm Mười Hai
*  Trình thuật: a) Các thân nhân coi Đức Giê-su là mất trí
*  b) Các kinh sư coi Đức Giê-su là người bị quỷ ám
*  c) Đức Giê-su trả lời
*  Ai mới thật là thân nhân của Đức Giê-su? 

Chương 4:  * Dụ ngôn người gieo giống
* Tại sao Đức Giê-su dùng dụ ngôn?
* Cắt nghĩa dụ ngôn người gieo giống 
* Dụ ngôn cái đèn, đấu đong 
* Dụ ngôn hạt giống tự mọc lên
* Dụ ngôn hạt cải
* Kết luận về các dụ ngôn
* Đức Giê-su dẹp sóng gió 

Chương 5:  * Người bị quỷ ám ở Ghê-ra-sa
* Đức Giê-su chữa một người bị băng huyết và cho con gái ông Gia-ia sống lại 

Chương 6:  * Đức Giê-su về thăm Na-da-rét 
* Đức Giê-su sai Nhóm Mười Hai đi giảng 
* Vua Hê-rô-đê và Đức Giê-su
* Ông Gio-an Tẩy Giả bị trảm quyết
* Đức Giê-su làm cho bánh hoá nhiều lần thứ nhất
* Đức Giê-su đi trên mặt biển hồ
* Đức Giê-su chữa nhiều người ở Ghen-nê-xa-rét

Chương 7:  * Tranh luận về những truyền thống người Pha-ri-sêu 
* Cái gì làm cho con người ra ô uế?
* III. NHỮNG CUỘC HÀNH TRÌNH CỦA ĐỨC GIÊ-SU Ở NGOÀI MIỀN GA-LI-LÊ
* Đức Giê-su chữa con gái một bà gốc Phê-ni-xi xứ Xy-ri
* Đức Giê-su chữa người vừa điếc vừa ngọng

Chương 8:  * Đức Giê-su làm cho bánh hoá nhiều lần thứ hai 
* Người Pha-ri-sêu xin một dấu trên trời 
* Men Pha-ri-sêu và men Hê-rô-đê 
* Đức Giê-su chữa người mù ở Bết-xai-đa
* Ông Phê-rô tuyên xưng đức tin
* Đức Giê-su loan báo lần thứ nhất cuộc Thương Khó và Phục Sinh
* Những điều kiện để theo Đức Giê-su 

Chương 9:  * Đức Giê-su biến đổi hình dạng 
* Câu hỏi về ông Ê-li-a
* Đức Giê-su chữa người bị quỷ ám mắc bệnh động kinh
* Đức Giê-su loan báo lần thứ hai cuộc Thương Khó và Phục Sinh
* Ai là người lớn hơn hết?
* Ai không chống lại chúng ta là ủng hộ chúng ta
* Bác ái đối với môn đệ
* Đừng làm cớ cho người khác và cho mình sa ngã

Chương 10:  * Vấn đề ly dị 
* Đức Giê-su và các trẻ em 
* Người giàu có muốn theo Đức Giê-su 
* Người giàu có khó vào Nước Thiên Chúa
* Đức Giê-su hứa ban phần thưởng cho người biết từ bỏ 
* Đức Giê-su loan báo lần thứ ba cuộc Thương Khó và Phục Sinh 
* Lời xin của hai người con ông Dê-bê-đê
* Người làm đầu phải hầu hạ
* Người mù ở Giê-ri-khô 

Chương 11:  * IV. SỨ VỤ CỦA ĐỨC GIÊ-SU TẠI GIÊ-RU-SA-LEM
* Đức Giê-su vào Giê-ru-sa-lem với tư cách là Đấng Mê-si-a 
* Cây vả không sinh trái 
* Đức Giê-su xua đuổi những người buôn bán ra khỏi Đền Thờ 
* Cây vả bị khô héo. Đức tin và cầu nguyện 
* Người Do-thái chất vấn Đức Giê-su về thẩm quyền của Người 

Chương 12:  * Dụ ngôn những người làm vườn nho sát nhân
* Vấn đề nộp thuế cho hoàng đế Xê-da 
* Vấn đề người chết sống lại 
* Điều răn đứng hàng đầu 
* Đấng Ki-tô là Con và là Chúa của vua Đa-vít
* Đức Giê-su lên án các kinh sư
* Tiền dâng cúng của bà goá nghèo

Chương 13:  * Bài giảng cánh chung: Nhập đề
* Khởi đầu các cơn đau đớn
* Những ngày gian nan tại Giê-ru-sa-lem
* Con Người quang lâm
* Dụ ngôn cây vả 
* Phải tỉnh thức và sẵn sàng

Chương 14:  * V. CUỘC THƯƠNG KHÓ VÀ PHỤC SINH CỦA ĐỨC GIÊ-SU
* Người Do-thái âm mưu hại Đức Giê-su
* Xức dầu tại Bê-ta-ni-a 
* Giu-đa phản bội 
* Chuẩn bị ăn lễ Vượt Qua 
* Đức Giê-su báo Giu-đa sẽ phản bội
* Đức Giê-su lập bí tích Thánh Thể 
* Đức Giê-su tiên báo ông Phê-rô sẽ chối Người 
* Tại vườn Ghết-sê-ma-ni
* Đức Giê-su bị bắt
* Đức Giê-su ra trước Thượng Hội Đồng 

Chương 15:  * Đức Giê-su ra trước tổng trấn Phi-la-tô
* Đức Giê-su đội vòng gai
* Đường lên Gôn-gô-tha
* Đức Giê-su chịu đóng đinh vào thập giá 
* Đức Giê-su ở trên thập giá bị sỉ vả nhạo cười 
* Đức Giê-su chết trên thập giá
* Các phụ nữ đạo đức trên Gôn-gô-tha 
* Đức Giê-su được mai táng 

Chương 16:  * Ngôi mộ trống. Thiên thần báo tin 
* Đức Giê-su phục sinh hiện ra.
 
Những nét chính của sách Tin Mừng Mác-cô đã vẽ nên một tiến trình mang tính lịch sử và tầm vóc thần học. Thoạt đầu Đức Giê-su đã được đám đông vui mừng đón nhận, nhưng rồi sứ mạng làm Đấng Mê-si-a khiêm hạ và thiêng liêng của Người đã khiến cho họ thất vọng và lòng phấn khởi của họ nguội dần. Bấy giờ, Đức Giê-su mới lánh xa miền Ga-li-lê để hoàn toàn chú tâm vào việc đào tạo nhóm các môn đệ trung thành mà Người đã được họ gắn bó với mình trong dịp tuyên xưng niềm tin ở Xê-da-rê Phi-líp. Đây là một bước ngoặt quyết định; từ bước ngoặt này, mọi sự đều quy hướng về Giê-ru-sa-lem. Tại đây, tiếp theo sự chống đối ngày càng quyết liệt là cuộc thương khó mà cuối cùng Thiên Chúa đã kết thúc trong vinh quang: Đức Giê-su Ki-tô phục sinh.

Bao nhiêu là chống đối dẫn Đức Giê-su đến nhuc hình thập giá. Đó là điều chướng ngại mà sách Tin Mừng thứ hai kiên tâm giải thích, không chỉ bằng cách đặt nó đối diện với chiến thắng chung cuộc, nhưng còn bằng thánh chỉ cho độc giả thấy nó phải như vậy thể theo ý định nhiệm mầu của Thiên Chúa Cha. Chính cái nghịch lý trong con người Đức Giê-su làm cho thánh sử Mac-cô lưu tâm đến trước tiên, đó là Đức Giê-su bị loài người ngộ nhận và ruồng bỏ, nhưng lại là Đấng được Thiên Chúa Cha sai đến để chiến thắng tội lỗi, vượt qua sự chết, đem lại sự sống vĩnh cửu cho nhân loại. Sách Tin Mừng Mac-cô không chú trọng mấy đến việc triển khai giáo huấn của Đức Giê-su, nên chỉ ghi lại một số ít lời Người dạy. Chủ đề chính yếu của sách Tin Mừng này là minh họa công trình cứu độ của Thiên Chúa bằng chính Con Một là Đấng Mê-si-a chịu đóng đinh vào thập giá, tử nạn và phục sinh vinh hiển.

Tóm lại, vì đã hiểu được cái thực tại sâu xa của hồng ân Thiên Chúa dành cho loài người, thông qua hành trình thập giá của Đức Giê-su, nên thánh sử Mác-cô đã trình bày mầu nhiệm cứu độ trong ánh sáng Đức Tin, một Đức Tin đã thực sự kiên định nhờ sự kiện Phục Sinh vinh hiển, chiến thắng tội lỗi và sự chết muôn đời. Ôi! “Lạy Chúa, Chúa đã ban cho thánh Mác-cô vinh dự rao giảng và ghi chép Tin Mừng. Xin cho chúng con được hiểu thấu những lời thánh nhân giảng dạy để trung thành bước theo Chúa Kitô là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời. Amen” (Lời nguyện nhập lễ lễ kính Thánh Mac-cô, tác giả sách Tin Mừng).
 
JM. Lam Thy ĐVD.
 Trở về
Các bài viết khác:
Ơn Đại xá “Portiuncula” (31/07 20:57:13 PM)