Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 19 tháng 10 năm 2017

 Tìm hiểu
(03/10/2017 21:23 PM)
Chia sẻ tin:
THÁNH LU-CA, TÁC GIẢ SÁCH TIN MỪNG 3
 
   
https://c1.staticflickr.com/9/8267/29774397043_8b6cd5a654.jpg     
 
Theo nhiều tài liệu để lại, thánh sử Lu-ca là một thầy thuốc, hành nghề ở An-ti-ô-ki-a và ngài cũng là một văn sĩ giỏi. Thánh nhân là một người ngoại giáo gốc Hy Lạp, đã theo thánh Phao-lô nhiều năm trên đường rao giảng Tin Mừng. Ngài được thánh Phao-lô ưu ái gọi là “thầy thuốc yêu quý” (Cl 4,14) và coi là một cộng sự viên đắc lực (“các cộng sự viên của tôi là Mác-cô, A-rít-ta-khô, Đê-ma và Lu-ca.” – Plm, 24). Thánh nhân đã lãnh nhận triều thiên tử vì đạo cùng với thánh An-rê tại Patras thuộc vùng Achaie.

Thánh sử Lu-ca không chỉ là tác giả của sách Tin Mừng thứ ba mà còn là tác giả sách Tông Ðồ Công Vụ nữa. Là một dân ngoại, nên ngài viết Tin Mừng trước hết là để dành cho các tín đồ dân ngoại, với mục đích minh chứng rằng Đạo Chúa Ki-tô là một đạo giáo toàn cầu qua cách quảng diễn lòng nhân từ của Thiên Chúa đối với những người nghèo khổ và bị áp bức; nêu cao lòng thiện cảm của Thiên Chúa dành cho dân ngoại. Thông qua sách Tin Mừng, thánh sử Lu-ca đã diễn đạt chân lý mà thánh Phao-lô công bố trong thư gửi tín hữu Ga-lat: “Không còn Do Thái hay Hy Lạp, nô lệ hay tự do, nam hay nữ, vì tất cả anh em là một trong Ðức Giê-su Ki-tô.” (Gl 3,28).

Vì là một người học thức uyên thâm, có một tâm hồn tế nhị, nên thánh Lu-ca được coi là một nhà văn có biệt tài với cách hành văn thật chải chuốt, trôi chảy và rất truyền cảm. Tác phẩm của ngài tuy bị ảnh hưởng bởi những tư liệu của sách Tin Mừng theo thánh Mac-cô, nhưng vẫn giữ được “tính cách lịch sử” như Hiến chế Tín Lý về Mạc Khải “Dei Verbum” (số 19) đã nhận định: “Mẹ thánh Giáo hội luôn luôn quả quyết lịch sử tính của bốn Phúc Âm, cũng như đã mạnh mẽ và liên lỉ xác nhận bốn sách Phúc Âm trung thành ghi lại những gì Chúa Giê-su, Con Thiên Chúa, khi sống giữa loài người, thực sự đã làm và đã dạy vì phần rỗi đời đời của họ, cho tới ngày Người lên trời (x. Cv 1,1-2). Thực vậy, sau khi Chúa về trời, những gì Người đã nói, đã làm thì các Tông đồ, sau khi đã hiểu biết cách đầy đủ hơn – sự hiểu biết mà chính các ngài hưởng thụ được nhờ các biến cố vinh hiển của Chúa Ki-tô và ánh sáng của Thần Chân Lý – các ngài đã truyền lại cho những ai đã nghe các ngài. Phần các thánh sử đã viết bốn sách Phúc Âm: các ngài chọn một ít trong số chất liệu được truyền lại bằng miệng hay bằng sách vở, tóm tắt một số khác hay tùy hoàn cảnh của các Giáo hội mà giải thích thêm, nhưng vẫn giữ hình thức của bài giảng thuyết và như vậy để luôn trung thành truyền đạt cho chúng ta những điều chân thật về Chúa Giê-su.”

Theo thứ tự các sách của bộ Tân Ước hiện nay, sách Tin Mừng Lu-ca và sách Tông Đồ Công Vụ nằm cách biệt nhau, vì có sách Tin Mừng Gio-an xen vào giữa. Ngày xưa thì trái lại, Tin Mừng Lu-ca và Tông Đồ Công Vụ chỉ là một cuốn sách kể lại Tin Mừng trong 2 giai đoạn khác nhau (trước và sau Phục Sinh) mà thôi. Nhìn vào cách hành văn, sử dụng từ ngữ và cấu trúc các tích truyện, cùng những mối quan tâm và nhiều điểm trùng hợp nhau giữa 2 sách, sẽ nhận rõ đó là 2 tác phẩm của cùng một tác giả. Chính tác giả cũng muốn làm sao để đừng gây ra khoảng cách không đáng có giữa những tín hữu theo Chúa Ki-tô từ trước hay sau Phục Sinh, bởi tất cả đều là nhân chứng về Người suốt dòng lịch sử nhân loại về sau.

Theo thánh Lu-ca, Tin Mừng phải là Tin Mừng cho hết mọi người và có thể được mọi người chứng giám. Vì thế, ngài đã kết hợp hoạt động của các Tông đồ sau Phục Sinh với hành trình cứu độ của Đức Giê-su như một hiện thực Giáo hội tiên khởi “tại Giê-ru-sa-lem, trong khắp các miền Giu-đê, Sa-ma-ri và cho đến tận cùng trái đất.” (Cv 1,8). Quả thật thánh Lu-ca muốn viết về Tin Mừng không chỉ như một sử gia đứng ở góc độ khách quan ghi lại những sự kiện xảy ra theo dòng thời gian, mà còn muốn chứng tỏ ngài là một nhân chứng sống động trong từng diễn biến của mầu nhiệm Cứu Độ cả trước và sau Phục Sinh.

Thánh sử Lu-ca còn nhấn mạnh đến những đòi hỏi của ơn gọi. Một mình ngài đã nói tới sự “từ bỏ tất cả” để theo Chúa. Cũng như trong phần đầu của sách Công vụ, Lu-ca trình bày việc “Tất cả các tín hữu hợp nhất với nhau, và để mọi sự làm của chung… Họ đem bán đất đai của cải, lấy tiền chia cho mỗi người tuỳ theo nhu cầu.” (Cv 2,44-45), như là dấu hiệu của nếp sống mới mà Tin Mừng đem đến giữa con người ở với nhau trong xã hội. Khi trình thuật bữa ăn có tầm quan trọng (do Lê-vi khoản đãi khách trọng thể, khi được Đức Giê-su thu nhận làm môn đệ – Lc 5,27-32), cũng như trường hợp người cha nhân từ thết tiệc mừng đứa con hoang trở về (Lc 5,23) – theo nhãn quan của Lu-ca – Đức Giê-su không còn là “chủ tịch” một giáo đoàn mới như Mac-cô kể, cũng không phải là một tôn sư như Mat-thêu trình bày, nhưng là một vị “cứu nhân độ thế” mời gọi mọi người – không phân biệt “nội” hay “ngoại” – trở về với nẻo chính, đường ngay.

Phải công nhận sách Tin Mừng theo thánh Lu-ca vừa hấp dẫn về nội dung (rao giảng Tin Mừng cứu độ được thực hiện bởi chính Con Thiên Chúa làm người: Đức Giê-su Ki-tô), vừa lôi cuốn về hình thức (văn phong sáng sủa, bố cục mạch lạc). Riêng về bố cục của sách Tin Mừng, thì ngài lấy lại những nét chính của bố cục sách Mac-cô: Bố cục của sách Tin Mừng bao gồm 24 chương trong 7 chủ đề (I, II, III, IV, V, VI, VII); còn sách Công Vụ Tông Đồ bao gồm 28 chương trong 5 chủ đề (I, II, III, IV, V):
 
SÁCH TIN MỪNG
 
Chương 1:  * Lời tựa
           
I. THỜI THƠ ẤU : ÔNG GIO-AN TẨY GIẢ VÀ ĐỨC GIÊ-SU SINH RA VÀ SỐNG ẨN DẬT.             
* Truyền tin cho ông Da-ca-ri-a 
* Truyền tin cho Đức Ma-ri-a
* Đức Ma-ri-a viếng thăm bà Ê-li-sa-bét
* Bài ca "Ngợi Khen" (Magnificat)
* Ông Gio-an Tẩy Giả ra đời, láng giềng chia vui
* Ông Gio-an Tẩy Giả chịu phép cắt bì
* Bài ca "Chúc Tụng" (Benedictus)
* Ông Gio-an Tẩy Giả sống ẩn dật

Chương 2: * Đức Giê-su ra đời. Những người chăn chiên đến viếng thăm (Mt 1:18 -25)

* Đức Giê-su chịu phép cắt bì
* Tiến dâng Đức Giê-su cho Thiên Chúa
* Bài ca "An Bình Ra Đi" (Nunc dimittis)
* Ông Si-mê-ôn nói tiên tri
* Bà An-na nói tiên tri
* Đức Giê-su tiếp tục sống ẩn dật tại Na-da-rét
* Đức Giê-su ngồi giữa các bậc thầy Do-thái
* Đức Giê-su còn sống ẩn dật tại Na-da-rét

Chương 3:II. ĐỨC GIÊ-SU CHUẨN BỊ THI HÀNH SỨ MỆNH

* Ông Gio-an Tẩy Giả rao giảng
* Ông Gio-an Tẩy Giả bị bỏ tù
* Đức Giê-su chịu phép rửa
* Gia phả Đức Giê-su Ki-tô

Chương 4 * Đức Giê-su chịu cám dỗ

* III. ĐỨC GIÊ-SU RAO GIẢNG TẠI MIỀN GA-LI-LÊ
* Đức Giê-su bắt đầu rao giảng
* Đức Giê-su tại Na-da-rét
* Đức Giê-su giảng dạy tại Ca-phác-na-um và chữa lành một người bị quỷ ám
* Đức Giê-su chữa bà mẹ vợ ông Si-môn
* Đức Giê-su chữa lành nhiều người đau yếu
* Đức Giê-su rao giảng tại miền Giu-đê

Chương 5  * Đức Giê-su rao giảng tại miền Giu-đê

* Đức Giê-su chữa người bị phong hủi
* Đức Giê-su chữa người bại liệt
* Đức Giê-su kêu gọi ông Lê-vi
* Đức Giê–su dùng bữa với những người tội lỗi tại nhà ông Lê–vi
* Tranh luận về việc ăn chay

Chương 6.  * Môn đệ bứt lúa ăn ngày sa-bát

* Đức Giê-su chữa người bại tay ngày sa-bát
* Đức Giê-su tuyển chọn mười hai Tông Đồ
* Dân chúng kéo đến cùng Đức Giê-su 
* Bài giảng khai mạc. Các mối phúc thật
* Các mối hoạ 
* Yêu thương kẻ thù
* Phải có lòng nhân từ
* Mù mà lại dắt mù. Cái rác và cái xà
* Cây nào trái ấy 
* Phải thực hành lời Đức Giê-su dạy

Chương 7.  * Đức Giê-su chữa người nô lệ của một đại đội trưởng 

* Đức Giê-su cho con trai một bà goá thành Na-in sống lại
* Câu hỏi của ông Gio-an Tẩy Giả và câu trả lời của Đức Giê-su
* Đức Giê-su phán đoán về thế hệ của Người
* Người phụ nữ tội lỗi đã được tha thứ và đã yêu mến Chúa nhiều

Chương 8.  * Những người phụ nữ đi theo Đức Giê-su

* Dụ ngôn người gieo giống 
* Tại sao Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói
* Giải nghĩa dụ ngôn người gieo giống 
* Lãnh nhận và truyền bá giáo huấn của Đức Giê-su thế nào
* Những ai thật sự thuộc gia đình của Đức Giê-su
* Đức Giê-su dẹp yên biển động 
* Đức Giê-su chữa người bị quỷ ám tại Ghê-ra-xa 
* Đức Giê-su chữa người đàn bà bị băng huyết và cho con gái ông Gia-ia sống lại

Chương 9.  * Đức Giê-su sai mười hai Tông Đồ đi giảng

* Vua Hê-rô-đê và Đức Giê-su 
* Các Tông Đồ trở về. Đức Giê-su hoá bánh ra nhiều 
* Ông Phê-rô tuyên xưng Đức Giê-su là Đấng Ki-tô của Thiên Chúa
* Đức Giê-su tiên báo cuộc Thương Khó lần thứ nhất
* Điều kiện phải có để theo Đức Giê-su
* Triều đại Thiên Chúa đã gần đến 
* Đức Giê-su hiển dung 
* Đức Giê-su chữa đứa trẻ bị kinh phong 
* Đức Giê-su tiên báo cuộc Thương Khó lần thứ hai 
* Ai là người lớn nhất trong các môn đệ 
* Nhân danh Đức Giê-su mà trừ quỷ 
* IV. ĐỨC GIÊ-SU LÊN GIÊ-RU-SA-LEM
* Một làng miền Sa-ma-ri không đón tiếp Đức Giê-su
* Đức Giê-su đòi hỏi môn đệ phải bỏ mọi sự

Chương 10.  * Đức Giê-su sai bảy mươi hai môn đệ đi giảng

* "Hãy mừng vì tên anh em được ghi trên trời"
* Chúa Cha mặc khải cho những người bé mọn 
* Chúa Cha và Chúa Con 
* Đặc ân các môn đệ
* Điều răn lớn
* Dụ ngôn người Sa-ma-ri tốt lành
* Hai chị em Mác-ta và Ma-ri-a

Chương 11.  * "Kinh "Lạy Cha"

* Người bạn quấy rầy
* Cứ xin thì sẽ được 
* Đức Giê-su và quỷ vương Bê-en-dê-bun 
* Không theo Đức Giê-su là chống lại Người 
* Quỷ phản công 
* Thế nào là hạnh phúc thật
* Dấu lạ ngôn sứ Giô-na
* Hai lời nói về đèn
* Đức Giê-su khiển trách các người Pha-ri-sêu và các nhà thông luật 

Chương 12. *  Hãy nói công khai và đừng sợ

* Đừng thu tích của cải cho mình
* Tin tưởng vào Thiên Chúa quan phòng 
* Bán của cải đi mà bố thí
* Phải sẵn sàng chờ Chủ trở về
* Thái độ của Đức Giê-su trước cuộc Thương Khó
* Thầy đến để gây chia rẽ
* Nhận xét thời đại 

Chương 13.  * Nếu không sám hối, thì sẽ chết hết

* Dụ ngôn cây vả không ra trái
* Đức Giê-su chữa một phụ nữ còng lưng ngày sa-bát
* Dụ ngôn hạt cải 
* Dụ ngôn nắm men trong bột 
* Cửa hẹp. Thiên Chúa ruồng bỏ người Do-thái bất trung và kêu mời dân ngoại
* Con cáo già Hê-rô-đê
* Đức Giê-su than trách thành Giê-ru-sa-lem

Chương 14.  * Ngày sa-bát Đức Giê-su chữa người mắc bệnh phù thũng

* “Hãy ngồi chỗ cuối"
* "Khi đãi khách, hãy mời những người nghèo khó"
* Dụ ngôn khách được mời xin kiếu
* Vác thập giá mình mà đi theo Đức Giê-su
* Từ bỏ hết những gì mình có
* Muối mà nhạt đi. ..

Chương 15.  * Ba dụ ngôn về lòng thương xót của Thiên Chúa

* Dụ ngôn con chiên bị mất
* Dụ ngôn đồng bạc bị đánh mất
* Dụ ngôn người cha nhân hậu

Chương 16.  * Dụ ngôn người quản gia bất lương

* Trung tín trong việc sử dụng Tiền Của
* Đức Giê-su khiển trách người Pha-ri-sêu ham tiền
* Dùng sức mạnh mà vào Nước Thiên Chúa
* Lề Luật sẽ không bao giờ ra vô hiệu
* Vấn đề ly dị 
* Dụ ngôn ông nhà giàu và anh La-da-rô nghèo khó

Chương 17.  * Cớ vấp ngã

* Sửa lỗi anh em
* Sức mạnh của lòng tin
* Phục vụ cách khiêm tốn
* Mười người phong hủi
* Ngày của Con Người 

Chương 18.  * Dụ ngôn quan toà bất chính và bà goá quấy rầy

* Dụ ngôn người Pha-ri-sêu và người thu thuế
* Đức Giê-su và các trẻ em 
* Người thủ lãnh giàu có 
* Người giàu có khó vào Nước Thiên Chúa
* Phần thưởng dành cho ai bỏ mọi sự mà theo Đức Giê-su
* Đức Giê-su tiên báo cuộc Thương Khó lần thứ ba
* Đức Giê-su chữa người mù tại Giê-ri-khô 

Chương 19.  * Ông Da-kêu

* Dụ ngôn mười nén bạc
* V. ĐỨC GIÊ-SU RAO GIẢNG TẠI GIÊ-RU-SA-LEM
* Đức Giê-su vào Giê-ru-sa-lem với tư cách là Mê-si-a
* Đức Giê-su tán thành việc các môn đệ hoan hô Người
* Đức Giê-su thương tiếc thành Giê-ru-sa-lem
* Đức Giê-su đuổi những người đang buôn bán trong Đền Thờ 
* Đức Giê-su giảng dạy tại Đền Thờ 

Chương 20.  * Câu hỏi về quyền bính của Đức Giê-su

* Dụ ngôn những tá điền sát nhân 
* Nộp thuế cho Xê-da
* Kẻ chết sống lại
* Đức Ki-tô là Con và cũng là Chúa của vua Đa-vít 
* Đức Giê-su khiển trách các kinh sư 

Chương 21.  * Hai đồng tiền nhỏ của bà goá

* Bài giảng về sự sụp đổ của thành Giê-ru-sa-lem. Nhập đề 
* Những điềm báo trước 
* Giê-ru-sa-lem bị vây hãm 
* Cơn khốn khổ. Thời của dân ngoại
* Những điềm lạ. Con Người quang lâm.
* Dụ ngôn cây vả
* Phải tỉnh thức và cầu nguyện
* Những ngày sau hết của Đức Giê-su

Chương 22.  *   VI. CUỘC THƯƠNG KHÓ

* Âm mưu hại Đức Giê-su. Giu-đa tìm cách nộp Thầy
* Chuẩn bị ăn lễ Vượt Qua
* Ăn tiệc Vượt Qua
* Đức Giê-su lập phép Thánh Thể 
* Đức Giê-su tiên báo Giu-đa sẽ nộp Thầy
* Kẻ làm đầu phải hầu thiên hạ
* Phần thưởng dành cho các Tông Đồ
* Đức Giê-su tiên báo: ông Phê-rô sẽ chối Thầy, nhưng sẽ trở lại 
* Giờ chiến đấu quyết liệt
* Tại núi Ô-liu 
* Đức Giê-su bị bắt
* Ông Phê-rô chối Thầy
* Đức Giê-su bị đánh đập
* Đức Giê-su ra trước Thượng Hội Đồng

Chương 23.  * Đức Giê-su ra trước toà tổng trấn Phi-la-tô 

* Đức Giê-su ra trước mặt vua Hê-rô-đê
* Đức Giê-su lại ra trước toà tổng trấn Phi-la-tô 
* Trên đường lên núi Sọ
* Đức Giê-su chịu đóng đinh vào thập giá
* Đức Giê-su bị nhục mạ 
* Người gian phi sám hối
* Đức Giê-su trút hơi thở cuối cùng
* Sau khi Đức Giê-su tắt thở
* Mai táng Đức Giê-su 

Chương 24.  *  VII. SAU PHỤC SINH

* Ngôi mộ trống
* Các Tông Đồ không tin lời các phụ nữ
* Ông Phê-rô ra mộ 
* Đức Giê-su hiện ra với hai môn đệ trên đường Em-mau
* Đức Giê-su hiện ra với các Tông Đồ 
* Những lời chỉ bảo sau hết cho các Tông Đồ
* Đức Giê-su được rước lên trời.
 
SÁCH CÔNG VỤ TÔNG ĐỒ
 
Chương 1: * Lời tựa 

* Thăng thiên  I. HỘI THÁNH TẠI GIÊ-RU-SA-LEM 
* Nhóm các Tông Đồ 
* Chọn ông Mát-thi-a thay thế ông Giu-đa 

Chương 2: * Ngày lễ Ngũ Tuần  Ông Phê-rô giảng cho dân chúng

* Những người trở lại đầu tiên 
* Cộng đoàn tín hữu đầu tiên 

Chương 3: * Ông Phê-rô chữa một người què

* Ông Phê-rô giảng cho dân chúng 

Chương 4: * Ông Phê-rô và ông Gio-an ra trước Thượng Hội Đồng

* Các Tông Đồ cầu nguyện trong cơn bách hại 
* Cộng đoàn tín hữu đầu tiên 
* Lòng rộng rãi của ông Ba-na-ba

Chương 5: * Kha-na-ni-a và Xa-phi-ra gian lận 

* Các Tông Đồ làm phép lạ 
* Các Tông Đồ bị bắt và được giải thoát 
* Các Tông Đồ ra trước Thượng Hội Đồng 
* Ông Ga-ma-li-ên lên tiếng

Chương 6: * II. NHỮNG BƯỚC ĐẦU CỦA CÔNG CUỘC TRUYỀN GIÁO 

* Lập nhóm Bảy người  Ông Tê-pha-nô bị bắt

Chương 7:* Diễn từ của ông Tê-pha-nô 

* Ông Tê-pha-nô bị ném đá. Ông Sao-lô bắt đạo

Chương 8: * Ông Phi-líp-phê đến Sa-ma-ri  Thầy phù thủy Si-môn 

* Ông Phi-líp-phê làm phép rửa cho một viên thái giám 

Chương 9: * Ông Sao-lô được kêu gọi làm Tông Đồ (Cv 22: 5-16; 26: 9-18) 

* Ông Sao-lô rao giảng tại Đa-mát 
* Ông Sao-lô tới thăm Giê-ru-sa-lem  
* Thời kỳ yên ổn 
* Ông Phê-rô chữa một người tê bại ở Lốt 
* Ông Phê-rô làm cho một người chết sống lại 

Chương 10: * Ông Phê-rô tới nhà một viên đại đội trưởng người Rô-ma 

* Ông Phê-rô giảng tại nhà ông Co-nê-li-ô 
* Ông Phê-rô làm phép rửa cho những người ngoại đầu tiên 

Chương 11.  * Ông Phê-rô tự biện minh ở Giê-ru-sa-lem 

* Thành lập Hội Thánh An-ti-ô-khi-a 
* Ông Ba-na-ba và ông Sao-lô được cử đi Giê-ru-sa-lem 

Chương 12.  * Ông Phê-rô bị bắt và được cứu cách lạ lung 

* Cái chết của vua Hê-rô-đê 
* Ông Ba-na-ba và ông Sao-lô trở về An-ti-ô-khi-a 

Chương 13. * III. CUỘC HÀNH TRÌNH TRUYỀN GIÁO CỦA ÔNG BA-NA-BA VÀ ÔNG SAO-LÔ.CÔNG ĐỒNG GIÊ-RU-SA-LEM

* Ông Ba-na-ba và ông Sao-lô được cử đi truyền giáo
* Thầy phù thủy Ê-ly-ma tại đảo Sýp
* Hai ông đến An-ti-ô-khi-a miền Pi-xi-đi-a
* Ông Phao-lô giảng cho người Do-thái
* Ông Phao-lô và ông Ba-na-ba hướng về dân ngoại 

Chương 14. * Loan báo Tin Mừng tại I-cô-ni-ô 

* Ông Phao-lô chữa một người bại chân  

Chương 15.  * Cuộc tranh luận tại An-ti-ô-khi-a

* Cuộc tranh luận tại Giê-ru-sa-lem
* Diễn từ của ông Phê-rô
* Diễn từ của ông Gia-cô-bê 
* Thư của các Tông Đồ
* Các đại biểu đến An-ti-ô-khi-a

* IV. NHỮNG CUỘC HÀNH TRÌNH TRUYỀN GIÁO CỦA ÔNG PHAO-LÔ

* Ông Phao-lô và ông Ba-na-ba chia tay. Ông Phao-lô chọn ông Xi-la làm cộng tác viên Ông Phao-lô chọn thêm ông Ti-mô-thê

Chương 16. * Đi qua miền A-xi-a

* Đến Phi-líp-phê

* Ông Phao-lô và ông Xi-la bị bắt giam Các nhà truyền giáo được giải thoát cách lạ lùng.

Chương 17.  * Ông Phao-lô gặp khó khăn với người Do-thái tại Thê-xa-lô-ni-ca

* Lại gặp khó khăn ở Bê-roi-a
* Ông Phao-lô giảng ở A-thê-na
* Diễn từ của ông Phao-lô trước Hội đồng A-rê-ô-pa-gô

Chương 18.  * Thành lập Hội Thánh Cô-rin-tô

* Người Do-thái đưa ông Phao-lô ra toà
* Ông Phao-lô trở về An-ti-ô-khi-a và bắt đầu cuộc hành trình thứ ba
* Ông A-pô-lô

Chương 19.  * Môn đệ của ông Gio-an Tẩy Giả tại Ê-phê-xô

* Thành lập Hội Thánh Ê-phê-xô
* Những người Do-thái làm nghề trừ quỷ

* V. KẾT THÚC NHỮNG CUỘC HÀNH TRÌNH TRUYỀN GIÁO. ÔNG PHAO-LÔ, NGƯỜI TÙ CỦA ĐỨC KI-TÔ

* Các dự định của ông Phao-lô
* Thợ bạc Ê-phê-xô gây rối loạn

Chương 20.  * Ông Phao-lô rời Ê-phê-xô

* Ở Trô-a, ông Phao-lô làm cho một người chết sống lại
* Từ Trô-a đến Mi-lê-tô

Chương 21.  * Ông Phao-lô lên Giê-ru-sa-lem

* Ông Phao-lô tới Giê-ru-sa-lem
* Ông Phao-lô bị bắt

Chương 22.  * Ông Phao-lô nói với người Do-thái ở Giê-ru-sa-lem

* Ông Phao-lô, công dân Rô-ma
* Ông Phao-lô ra trước Thượng Hội Đồng

Chương 23.  * Người Do-thái âm mưu giết ông Phao-lô

* Ông Phao-lô bị giải đi Xê-da-rê

Chương 24.  * Tổng trấn Phê-lích xử vụ kiện ông Phao-lô

* Ông Phao-lô tự biện hộ trước tổng trấn Rô-ma
* Ông Phao-lô bị giam ở Xê-da-rê

Chương 25.  * Ông Phao-lô kháng cáo lên hoàng đế Xê-da

* Ông Phao-lô ra trình diện vua Ác-ríp-pa

Chương 26.  * Diễn từ của ông Phao-lô trước mặt vua Ác-ríp-pa 

* Phản ứng của cử toạ

Chương 27.  * Ông Phao-lô khởi hành đi Rô-ma

* Ông Phao-lô gặp bão và bị đắm tàu

Chương 28.  * Ông Phao-lô tại đảo Man-ta

* Từ Man-ta tới Rô-ma
* Ông Phao-lô tiếp xúc với kiều bào Do-thái ở Rô-ma
* Ông Phao-lô tuyên bố với kiều bào Do-thái ở Rô-ma
           
Nếu tiếp tục tỉ mỉ so sánh sách Lu-ca với các tài liệu gốc mà ngài đã sử dụng hoặc với tài liệu được tham khảo từ 2 sách Tin Mừng (theo thánh Mat-thêu, Mac-cô), sẽ thấy rõ năng lực hoạt động luôn tỉnh thức của một văn sĩ đại tài. Thật vậy, ngài sửa đổi một ít, thêm chỗ nọ bớt chỗ kia và nhờ thế, nhất là nhờ những tư liệu phong phú do ngài tự điều tra, thánh Lu-ca bộc lộ rõ ràng những phản ứng và ý hướng chủ đạo của chính tâm hồn mình – một Tông đồ mẫn cảm với công trình cứu độ được thực hiện bởi chính Con Thiên Chúa làm nguời. Nói đúng hơn, nhờ dụng cụ ưu tuyển này, Thánh Thần linh hứng sứ điệp Tin Mừng một cách vừa phong phú về dữ kiện, vừa ưu việt về đạo lý; đồng thời nêu bật chủ đề thần học lớn (các ý tưởng chủ đạo vẫn là những ý tưởng thấy ở hai sách Mác cô và Mát-thêu).
           
Tóm lại, thánh sử Lu-ca đã viết sách Tin Mừng cùng với sách Tông Đồ Công Vụ, nêu bật những đặc điểm:

* 1- Tin Mừng của Lòng Thương Xót: Thánh Lu-ca đặc biệt nêu bật lòng Thương Xót của Chúa Giê-su đối với những tội nhân và những kẻ đau khổ. Bởi chính Đấng Nhân Lành Hay Thương Xót đã xác định: "Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn." (Lc 5, 31-32) và luôn mở rộng đôi tay để đón nhận họ (những người xứ Sa-ma-ri-a, những kẻ bị bệnh phong hủi, những người thu thuế, những kẻ phạm tội công khai, những người nghèo cũng như các mục đồng thất học). Đồng thời, Người đã dạy môn đệ và công chúng bằng những dụ ngôn: Dụ ngôn về người phụ nữ ngoại tình, về một con chiên lạc, một đồng tiền bị đánh mất, về đứa con hoang đàng và người trộm lành. Tất cả được ngòi bút của thánh Lu-ca ghi lại rất phong phú và sinh động.

* 2- Tin Mừng của Ơn Cứu Rỗi phổ quát và đại chúng: Nền tảng thần học về mầu nhiệm Thập Giá là ơn cứu độ dành cho tất cả mọi người, không phân biệt “nội” hay “ngoại”. Trong luồng tư tưởng này, thánh Lu-ca ghi lại gia phả của Đức Giê-su không dừng lại ở điểm Người là con vua Ða-vit, mà ngược dòng lịch sử đến nguyên tổ A-đam, minh nhiên vai trò A-đam Mới của Đức Giê-su, đồng thời còn chỉ rõ Người “là Con và cũng là Chúa của vua Đa-vit” (Lc 20, 41-44). Và trong lúc Đức Giê-su hoạt động rao giảng Tin Mừng, nhiều người dân không phải là Do Thái cũng được Người ân cần tiếp đón và thi ân.

* 3- Tin Mừng của những người nghèo khó, bất hạnh: Quả thật sách Tin Mừng theo thánh Lu-ca chú ý rất nhiều đến những những người khó nghèo; và trong số đó, những người đơn sơ, nhỏ bé, đóng một vai trò quan trọng (Ðức Maria và Thánh Giu-se, ông Da-ca-ri-a và bà Ê-li-da-bet, những người mục đồng, ông Si-mê-on và bà góa Anna…).

* 4- Tin Mừng của niềm an vui: Thánh Lu-ca đã rất thành công trong việc phác họa hình ảnh Giáo hội sơ khai tràn đầy niềm hoan lạc vì cảm nghiệm được mầu nhiệm Phục Sinh, sự hiện diện của Chúa Thánh Thần và Ơn Cứu Rỗi.

* 5- Tin Mừng của sự cầu nguyện: Trong suốt hành trình rao giảng Tin Mừng, nhất là trong những trường hợp chũa bệnh hoặc làm phép lạ, Đức Giê-su luôn cầu nguyện cùng Thiên Chúa Cha. Vì thế, có thể nói sách của thánh Lu-ca là Tin Mừng của sự cầu nguyện và nhờ thế, Thần Khí Chúa luôn đồng hành, bảo trợ, dẫn đưa Giáo hội đến chỗ hoàn hảo cuối cùng.

Mừng kính thánh sử Lu-ca, người Ki-tô hữu hãy cùng nhau đọc và suy niệm đoạn cuối của sách Tin Mừng (“Sau đó, Người dẫn các ông tới gần Bê-ta-ni-a, rồi giơ tay chúc lành cho các ông. Và đang khi chúc lành, thì Người rời khỏi các ông và được đem lên trời. Bấy giờ các ông bái lạy Người, rồi trở lại Giê-ru-sa-lem, lòng đầy hoan hỷ, và hằng ở trong Đền Thờ mà chúc tụng Thiên Chúa.” – Lc 24, 50-53); để hiểu được đây là một gạch nối giữa sách Tin Mừng và sách Tông Đồ Công Vụ, một tiến trình đi từ mầu nhiệm Nhập Thể => mầu nhiệm Thương Khó => mầu nhiệm Phục Sinh, chuyển sang hành trình thi hành Sứ Vụ Tông Đồ. Đồng thời có thể coi đó như một hướng lộ dẫn đưa toàn thể Giáo hội đến chung cuộc của hành trình tiến về Quê Trời vĩnh cửu.

Ôi! “Lạy Chúa, Chúa đã chọn thánh Lu-ca, sai đi rao giảng và viết sách Tin Mừng để làm cho mọi người nhận biết Chúa đặc biệt yêu thương những kẻ khó nghèo. Xin cho những người mang danh Ki-tô hữu được đồng tâm nhất trí với nhau hầu muôn dân được thấy ơn cứu độ. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Ki-tô, Chúa chúng con. Amen.” (Lời nguyện nhập lễ lễ kính Thánh Lu-ca tác giả Tin Mừng).

 
JM. Lam Thy ĐVD.
 Trở về
Các bài viết khác:
Ơn Đại xá “Portiuncula” (31/07 20:57:13 PM)