Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 27 tháng 3 năm 2017

 Sống đạo: Chứng nhân
(07/10/2016 02:21 AM)
Chia sẻ tin:
Có bao nhiêu thánh tên Têrêsa?

Hỏi: Trong tháng 10, có hai ngày kính thánh Têrêsa: ngày đầu tháng, thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu và ngày 15 giữa tháng, thánh Têrêsa Avila. Hồi tháng trước, Đức Giáo hoàng Phanxicô mới tuyên Hiển Thánh cho Chân Phước Têrêsa Calcutta. Ngoài ba vị vừa kể, còn có thánh Têrêsa nào nữa không?

http://tgpsaigon.net/sites/default/files/imagecache/main_img/sites/default/files/Images/201410/teresa-avila.jpg http://thanhnhacvietnam.info/AugustineTuanBao/Saints/St.%20Magarita%20Maria%20Alacoque%20(16-10)/32.jpg http://biscobreak.altervista.org/wp-content/uploads/2013/03/Teresa-Verzeri.jpg
http://2.bp.blogspot.com/-ju8JMkDz8Tw/VUJvnZp09FI/AAAAAAAAXiA/K0Y0SedBNSs/s1600/26%2B%2BAGOSTO__SANTA.JPG http://www.greatthoughtstreasury.com/sites/default/files/st_therese4[1].jpg http://www.biografiasyvidas.com/biografia/t/fotos/teresa_andes.jpg
http://www.ocd.pcn.net/edith0.jpg http://www.mfvietnam.net/sites/default/files/styles/hinh_tin_chinh_ngang_350/public/mere-teresa1.jpg?itok=55_LzK3e
(Từ trên xướng dưới và từ trái qua phải: Têrêsa Avila, Têrêsa Margarita, Têrêsa Verzeri, Têrêsa Giêsu Jornet e Ibars, Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Têrêsa Giêsu de los Andes, Têrêsa Bênêđícta Thánh Giá và Têrêsa Calcutta.

Trả lời :

Trước khi vào đề, thiết tưởng nên lưu ý về sự khác biệt trong việc đặt tên gọi bên châu Âu và bên Việt Nam. Ở Việt Nam, mỗi người mang “họ và tên” do cha mẹ đặt ra lúc khai sinh, ví dụ: Nguyễn Văn Danh. Nếu là người Công giáo, thì lúc rửa tội, sẽ nhận thêm một vị thánh làm bổn mạng, ví dụ Giuse, được gọi là “tên thánh”, nhưng tên thánh không được ghi vào các giấy tờ hành chính. Vì thế không thiếu những trường hợp mà trong một gia đình, nhiều người cùng mang một tên thánh giống nhau, ví dụ nam giới mang tên Giuse và nữ giới mang tên Anna.

Bên Âu Mỹ thì khác: tên thánh cũng là tên riêng được đăng ký trong giấy khai sinh, và không thể nào trùng với một người khác trong gia đình. Ví dụ như Đức nguyên Giáo hoàng Bênêđíctô XVI. Tên của ngài là Joseph, và họ là Ratzinger; còn bào huynh là Georg, và dĩ nhiên cùng họ Ratzinger. Nên biết là bên Âu châu,  tên đi trước họ; còn ở Việt Nam, thì họ đi trước tên. Ngoài ra đối với vài Dòng tu cổ, khi mặc áo dòng, người tu sĩ nhận một tên mới, ra như để diễn tả việc thay đổi cuộc đời, mang một căn cước mới.

Bây giờ chúng ta áp dụng vào ba vị thánh Têrêsa vừa nhắc trên đây. Mở đầu danh sách là thánh  Têrêsa Avila , đáng gọi là “Têrêsa Cả” hoặc “Têrêsa Mẹ”, bởi vì những vị thánh khác là hậu duệ của ngài, đã chọn tên theo ngài. Theo nguyên ngữ Hy-lạp, Têrêsa có nghĩa là người đi săn; còn trong tiếng Đức, Têrêsa có nghĩa là người phụ nữ đảm đang. Tên thật là Teresa de Cepeda y Ahumada, sinh tại Avila năm 1515 (năm ngoái mới mới kỷ niệm 500 sinh nhật), vì thế được gọi là Têrêsa Avila; nhưng bản thân nhận tên gọi là “ Têrêsa Giêsu”. Ngài nổi tiếng vì đã cải tổ Dòng Camêlô cũng như vì những tác phẩm viết về đời sống tâm linh. Ngài qua đời đêm ngày 4 tháng 10 năm 1582, trùng vào lúc cải tổ dương lịch theo ý Đức Grêgôriô XIII: sau ngày 4 tháng 10 thì nhảy luôn 10 ngày, thành ra ngày 15 tháng 10. Vì thế ngày nay lễ kính thánh Têrêsa là 15 tháng 10.

Tiếp theo thánh Têrêsa Giêsu là thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu phải không thưa cha?

Trong quá khứ có người gọi Têrêsa Avila là Mẹ, còn Têrêsa Lisieux là Con. Thực tế không phải như vậy. Tôi đếm được 8 vị thánh mang tên Têrêsa, và Têrêsa Lisieux xếp hàng thứ 5 tính theo năm sinh, vì thế thuộc hàng cháu chắt, chứ không phải là con nữa. Vị thánh Têrêsa thứ hai là một người Ý: thánh  Têrêsa Margarita Thánh Tâm Chúa Giêsu , sinh năm 1747 tại Arezzo và qua đời năm 1770, khi chưa tròn 23 tuổi. Thực ra, tên khai sinh là Anna Maria Redi. Đến khi vào Đan viện Dòng Camêlô ở Firenze thì mới đổi tên là Têrêsa để kính thánh Têrêsa Avila. Chị rất có lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu, dành hết tâm lực vào việc cầu nguyện và phục vụ các chị em già yếu bệnh tật. Chị qua đời ngày 7 tháng 3 năm 1770 và được Đức Piô XII tuyên thánh ngày 19/3/1934.

Như vậy, các thánh Têrêsa đều thuộc về dòng Camêlô phải không?

Không phải, hai vị thánh kế tiếp không thuộc Dòng Camêlô, mà còn là sáng lập những Dòng khác. Vị thánh thứ ba là Têrêsa Verzeri sinh ngày 31/7/1801 tại Bergamo và qua đời ngày 3/3/1852 tại Brescia. Bergamo là quê hương của Đức Gioan Phaolô II, còn Brescia là quê hương của Đức Phaolô VI. Sau khi được đào tạo tại Dòng Biển Đức, chị sáng lập Dòng các nữ tu Con cái Thánh Tâm Chúa Giêsu ngày 8/2/1831, nhằm giáo dục các thiếu nữ nghèo, mồ côi, bị bỏ rơi. Chị được Đức Gioan Phaolô II tuyên thánh ngày 10/6/2001. Vị thánh thứ tư là Têrêsa Giêsu Jornet e Ibars, sinh ngày 9/1/1843 tại Aytona (Tây Ban Nha) và qua đời ngày 26/8/1897 tại Liria. Năm 1873, nghĩa là khi lên 30 tuổi, chị đã gia nhập Dòng “các tiểu muội phục vụ các người già lão bị bỏ rơi”, và được đặt làm Bề trên Dòng mới thành lập. Chị qua đời năm 1897, nghĩa là cùng năm với thánh  Têrêsa Hài đồng Giêsu.

Vị thánh thứ năm tên thật là Marie-Françoise-Thérèse Martin, sinh tại Alençon ngày 2/1/1873. Khi vào Đan viện Camêlô tại Lisieux, chị mang tên Dòng là “ Têrêsa Hài đồng Giêsu và Thánh nhan”. Chúng ta đã biết tiểu sử cuộc đời ngắn ngủi của chị. Chị qua đời ngày 30/9/1897, và được Đức Piô XI tuyên hiển thánh ngày 17/5/1925.  Nhân dịp kỷ niệm 100 năm tạ thế, chị được Đức Gioan Phaolô II phong tiến sĩ Hội Thánh ngày 19/10/1997. Lễ kính phụng vụ là ngày 1/10.

Với 24 tuổi đời, có phải thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu là vị thánh trẻ nhất không?

Không phải. Trên đây chúng ta đã thấy thánh Têrêsa Redi chưa tròn 23 tuổi. Nhưng còn một vị thánh nữ còn trẻ hơn nữa. Đó là thánh  Têrêsa Giêsu de los Andes , người Chile, sinh ngày 13/7/1900 tại Santiago và qua đời ngày 12/4/1920, khi còn thiếu 3 tháng mới đầy 20 tuổi. Là con thứ 4 trong một gia đình 6 anh chị em, tên khai sinh của chị là Juana Fernandez Solar. Năm lên 19 tuổi, chị gia nhập đan viện Camêlô tại Los Andes, cách thủ đô Santiago khoảng 90 cây số, mang tên là Têrêsa Giêsu. Thực ra, trước khi vào Dòng, chị đã tìm đọc nhiều tác phẩm của thánh Têrêsa Avila cũng như của thánh Têrêsa Lisieux. Chị vào thỉnh viện ngày 7 tháng 5 năm 1919, và vào tập viện ngày 14 tháng 10. Thế nhưng vào thứ Sáu Tuần Thánh (ngày 2 tháng 4 năm 1920), chị mắc bệnh thương hàn cấp tính; ngày 5 tháng 4 chị lãnh các bí tích sau hết, và ngày 7, chị được khấn dòng, và 5 ngày sau thì chị qua đời, vào ngày 12 tháng 4. Như vậy là còn 6 tháng nữa mới mãn năm tập. Nếu tính cả thời gian ở thỉnh viện thì chỉ mới ở trong Dòng được 11 tháng. Chị được Đức Gioan Phaolô II tuyên Chân Phước ngày  3/4/1987 và Hiển Thánh ngày 21/3/1993.

Tại sao chị chưa mãn năm tập mà đã được khấn dòng?

Trước đây, bộ giáo luật cũ có dự trù cho phép các tập sinh khi sắp chết được khấn dòng, gọi là “in articulo mortis” (lúc lâm chung), để an ủi họ, theo nghĩa là họ đã trở thành tu sĩ thực sự vì đã tận hiến cho Thiên Chúa. Tuy nhiên, trong công thức khấn, tập sinh không xác định thời gian là bao lâu. Giả như được lành bệnh, tập sinh vẫn tiếp tục năm tập, và khấn lại theo thủ tục thông thường. Bộ giáo luật hiện hành không còn nói đến thể chế này nữa. Cũng nên biết rằng sau khi chị qua đời lúc chưa tròn tuổi đôi mươi, thì người em gái của chị tên là Rêbécca gia nhập Đan viện vào tháng 11 cùng năm, lấy tên dòng là Têrêsa Thánh Tâm và qua đời ngày 31 tháng 12 năm 1942. Cùng năm ấy,  một vị thánh nổi tiếng của dòng Camêlô qua đời trong một hoàn cảnh khác, đó là thánh Têrêsa Bênêđícta Thánh Giá, tên thật là Edith Stein.

Thực ra chị chào đời 9 năm trước thánh Têrêsa de los Andes vừa nói, vào  ngày 12/10/1891 tại Breslau, lúc ấy thuộc lãnh thổ nước Đức, là con út trong một gia đình gốc Do thái, gồm 11 anh chị em. Tuy được giáo dục theo đạo của cha ông, nhưng năm lên 14 tuổi chị ta bỏ đạo, trở thành vô thần. Chị theo học triết học ở Gottingen, trở nên môn sinh của Edmund Husserl, sáng lập viên của học phái hiện tượng luận, và đã trở thành phụ khảo cho ông. Chị đã thành công mỹ mãn trong lãnh vực khảo cứu.

Năm 1921, chị quyết định trở lại Công giáo sau khi đã đọc quyển tự thuật của thánh Têrêsa Avila, và lãnh bí tích rửa tội năm 1922. Từ năm 1923 đến năm 1931, chị dạy triết học tại một trường nữ tu Đaminh ở Speyer. Năm 1932, chị được mời dạy đại học Munster, nhưng chỉ sau một năm, chị phải ngưng hoạt động, do đạo luật bài Do thái thời quốc xã. Năm 1933, chị xin vào Đan viện Camêlô tại Cologne, và nhận tên là Têrêsa Bênêđícta Thánh giá vào lúc mặc áo dòng ngày 15/4/1934. Chị khấn trọng ngày 21/4/1938. Trong thời gian ấy, chị được phép tiếp tục công cuộc viết sách triết học. Nhưng ngày 2/8/1942, chị bị mật vụ Đức quốc xã bắt, và điệu đến trại tập trung Auschwitz-Birkenau, nơi mà chị bị giết vì hơi ngạt ngày 9/8. Đức Gioan Phaolô II đã tuyên Chân Phước ngày 1/5/1987 và Hiển Thánh ngày 11/10/1998. Năm sau, được tôn làm bổn mạng châu Âu cùng với thánh nữ Birgitta và Catarina Siena. Ngài được kính như vị thánh tử đạo, vì thế hồ sơ xin phong tiến sĩ Giáo hội bị đình chỉ, xét vì thánh tử đạo được xếp ở cấp cao hơn cấp tiến sĩ.

Vị thánh mới nhất mang tên Têrêsa là Mẹ Calcutta phải không thưa cha?

Thánh Têrêsa Calcutta là vị thánh mới nhất xét về ngày tạ thế cũng như xét về việc tuyên thánh. So sánh với các Vị trên đây, ta nên ghi nhận vài điều khác biệt. Thứ nhất, tên thật của ngài là Agnes Gonxha Bojaxiu, và nhận tên Têrêsa vào lúc khấn đơn trong Dòng thừa sai Đức Mẹ Loreto, ngày 24/5/1931.

Thứ hai, ngài nhận tên thánh Têrêsa , nhưng theo gương của thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu, chứ không phải là Têrêsa Avila.

Thứ ba, như chúng ta đã biết, ngài không phải là nữ tu dòng Camêlô, nhưng sáng lập Dòng Thừa sai Bác ái.

Tóm lại, chúng ta đã điểm qua danh sách 8 Vị thánh mang tên Têrêsa , trong số này 5 Vị thuộc Dòng kín Camêlô, và 3 Vị là sáng lập Dòng nữ tu hoạt động bác ái. Đứng đầu danh sách là thánh Têrêsa Giêsu, (tức là Têrêsa Avila), và cuối danh sách là Têrêsa Calcutta, một người có lẽ chỉ biết thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu, chứ không quen thuộc với Têrêsa Avila.

Lm. Giuse Phan Tấn Thành, O.P.

 Trở về
Các bài viết khác:
Nhớ người cha thầm lặng (17/02 12:57:31 PM)
CHIÊN GIỮA BẦY SÓI (17/01 19:49:29 PM)
Thánh Piô Năm Dấu (23/09 04:00:14 AM)