Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 19 tháng 10 năm 2017

 Tìm hiểu
(10/10/2017 02:29 AM)
Chia sẻ tin:
GIO-AN THÁNH SỬ LÀ “CON CỦA THIÊN LÔI”
 
 https://c1.staticflickr.com/1/370/31101538773_d1b7af1d28.jpg
Thánh Gio-an quê ở Bêt-xai-đa, xứ Ga-li-lê, làm nghề chài lưới. Thánh nhân là một trong 4 môn đệ đầu tiên (Si-mon và người anh là An-rê + Gia-cô-bê và người em là Gio-an) được Chúa mời gọi “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người như lưới cá.” (Mt 4, 19). Là một tông đồ trẻ, năng nổ, nhiệt tình được Đức Giê-su yêu thương đặc biệt, thánh Gio-an thường tự xưng mình là “người môn đệ được Đức Giê-su thương mến”. Thánh nhân và người anh là Gia-cô-bê (cùng là con ông Dê-bê-đê) có tính tình nóng nảy, bồn chồn, nên được Đức Giê-su đặt tên cho là “con của thiên lôi” (“rồi có ông Gia-cô-bê con ông Dê-bê-đê, và ông Gio-an em ông Gia-cô-bê - Người đặt tên cho 2 ông là Bô-a-nê-ghê, nghĩa là con của thiên lôi.” – Mc 3, 17).

Quả thực các ngài chỉ nóng nảy mong cho hai anh em “một người được ngồi bên hữu, một người được ngồi bên tả Thầy, khi Thầy được vinh quang.” (Mc 10, 37), đến độ Đức Ki-tô phải nói thẳng “các anh không biết các anh xin gì” (Mc 10, 38). Không những thế, các ngài còn bộc lộ bản chất “thiên lôi” trong ứng xử, như trường hợp khi Đức Giê-su đi về hướng Giê-ru-sa-lem, có một làng không đón tiếp Người. “Thấy thế, hai môn đệ Người là Gia-cô-bê và ông Gio-an nói rằng: “Thưa Thầy, Thầy có muốn chúng con khiến lửa từ trời xuống thiêu hủy chúng nó không?” Nhưng Đức Giê-su quay lại quở mắng các ông:“Anh em không biết anh em thuộc loại thần khí nào. Vì Con Người không đến để làm cho người ta mất mạng, nhưng là để cứu mạng.” (Lc 9, 53-56).

Tuy bị quở trách như vậy, nhưng Gio-an vẫn được Thầy rất thương yêu. Đức Giê-su đã uốn nắn, dạy dỗ, khiến ngài biến đổi hoàn toàn: Thánh nhân đã trở nên một “môn đệ được thương mến”, ngả đầu vào ngực Đức Giê-su trong bữa Tiệc Ly (Ga 13, 23-25) và cũng chỉ có một mình Gio-an (trong số 12 tông đồ) trung thành theo Thầy tới tận chân thập tự giá; và được Thầy Chí Thánh trước khi tử nạn, trao phó cho thân mẫu là Đức Maria: "Thưa Bà, đây là con của Bà." Rồi Người nói với Gio-an: "Đây là mẹ của anh." Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình.” (Ga 19, 26-27). Có thể nói Thánh sử Gio-an là một Tông đồ của Tình Yêu, một tác giả của Tình Yêu như lời khẳng định của ngài: “Tình yêu cốt ở điều này: không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Người đã yêu thương chúng ta, và sai Con của Người đến làm của lễ đền tội cho chúng ta.” (1Ga 4, 10).

Thánh Gio-an đã để lại cuốn Tin Mừng thứ tư trình thuật về những lời giảng dạy cũng như việc làm của Đức Giê-su trong sứ vụ cứu độ nhân loại. Thánh nhân còn viết sách Khải Huyền trình thuật những thị kiến giúp ngài hiểu rõ và sâu hơn về công trinh cứu độ của Thiên Chúa trải dài từ Cựu Ước tới Tân Ước. Ngoài ra, thánh Gio-an còn là tác giả của 3 Thư gửi các tìn hữu nhằm nâng cao trình độ hiểu biết về một Đấng Cứu Thế là Đức Kitô-Thiên-Chúa-làm-người, đồng thời củng cố đức tin cho họ. Tất cả các tác phẩm của thánh Gio-an đều toát lên chủ đề chính yếu: Tình Yêu Thiên Chúa dành cho nhân loại.

Trong sách Tin Mừng theo thánh Gio-an thì câu kết thứ nhất (“Còn những điều đã được chép ở đây là để anh em tin rằng Đức Giê-su là Đấng Ki-tô, Con Thiên Chúa, và để anh em tin mà được sự sống nhờ danh Người.” – Ga 20, 31) đã nói lên chủ đích của sách Tin Mừng này về phương diện thần học: Công bố Tin Mừng minh chứng ơn cứu độ được thực hiện bởi chính Con Thiên Chúa mặc xác phàm. Một cách cụ thể, đây vẫn còn là một sách Tin Mừng công bố về sứ mệnh “Mê-si-a” và về nguồn gốc Thần Linh của Đức Giê-su, căn cứ vào những dấu chỉ, để tăng thêm niềm tin vào Đức Giê-su Thiên Chúa, hầu được sống. Vì thế, mặc dù có những yếu tố chứng tỏ sách Tin Mừng thứ tư được viết khá muộn, nhưng vẫn phù hợp với lời rao giảng của thời kỳ nguyên thủy Ki-tô giáo.
 
SÁCH TIN MỪNG
 
Hiến chế “Tín Lý về Mạc Khải – Dei Verbum” (số 19) đã chỉ rõ: “Thực vậy sau khi Chúa về trời, những gì Người đã nói, đã làm thì các Tông Ðồ, sau khi đã được hiểu biết cách đầy đủ hơn – sự hiểu biết mà chính các ngài hưởng thụ được nhờ các biến cố vinh hiển của Chúa Ki-tô và ánh sáng của Thần Chân Lý – các ngài đã truyền lại cho những ai nghe các ngài.” Nhận định này quả thật rất chính xác đối với sách Tin Mừng thứ tư của Gio-an thánh sử. Bố cục của sách bao gồm 21 chương theo 4 Mục (I, II, III, IV):

Chương 1: * I. LỜI TỰA
* II. SỨ VỤ CỦA ĐỨC GIÊ-SU
* 1. LOAN BÁO NHIỆM CỤC MỚI
* A. TUẦN LỄ KHAI MẠC
* Lời chứng của ông Gio-an
* Các môn đệ đầu tiên

Chương 2:  * Tiệc cưới Ca-na
* B. LỄ VƯỢT QUA THỨ NHẤT
* Đức Giê-su tẩy uế Đền Thờ
* Đức Giê-su ở tại Giê-ru-sa-lem

Chương 3:  * Cuộc đối thoại với ông Ni-cô-đê-mô
* Sứ vụ của Đức Giê-su tại Giu-đê. Lời chứng cuối cùng của ông Gio-an

Chương 4:  * Đức Giê-su tại Sa-ma-ri
* Đức Giê-su ở Ga-li-lê
* Dấu lạ thứ hai ở Ca-na: Đức Giê-su chữa con của một sĩ quan cận vệ của nhà vua

Chương 5:  * 2. LỄ THỨ HAI TẠI GIÊ-RU-SA-LEM
* Đức Giê-su chữa một người đau ốm ở hồ nước tại Bết-da-tha
* Diễn từ về công việc của Chúa Con

Chương 6:  * 3. LỄ VƯỢT QUA - DIỄN TỪ VỀ BÁNH TRƯỜNG SINH
* Đức Giê-su hoá bánh ra nhiều
* Đức Giê-su đi trên mặt Biển Hồ mà đến với các môn đệ
* Diễn từ trong hội đường Ca-phác-na-um
* Ông Phê-rô tuyên xưng lòng tin

Chương 7:  * 4. LỄ LỀU
* Đức Giê-su lên Giê-ru-sa-lem dự lễ và giảng dạy
* Dân chúng tranh luận về nguồn gốc của Đấng Ki-tô
* Đức Giê-su loan báo Người sắp ra đi
* Lời hứa ban nước hằng sống

Chương 8:  * Người phụ nữ ngoại tình
* Đức Giê-su, ánh sáng cho trần gian
* Tranh luận về lời chứng của Đức Giê-su liên quan đến bản thân Người
* Đức Giê-su và ông Áp-ra-ham

Chương 9:  * Đức Giê-su chữa một người mù từ thuở mới sinh

Chương 10: * Vị Mục Tử nhân lành
* 5. LỄ CUNG HIẾN ĐỀN THỜ
* Đức Giê-su xưng mình là Con Thiên Chúa
* Đức Giê-su rút lui sang bên kia sông Gio-đan

Chương 11: * Anh La-da-rô sống lại
* Các thủ lãnh Do-thái quyết định giết Đức Giê-su
* 6. SỨ VỤ CÔNG KHAI CỦA ĐỨC GIÊ-SU KẾT THÚC
* Lễ Vượt Qua gần đến

Chương 12: * Xức dầu thơm tại Bê-ta-ni-a
* Đức Giê-su vào Giê-ru-sa-lem với tư cách là Đấng Mê-si-a
* Đức Giê-su loan báo Người sẽ được tôn vinh nhờ cái chết của Người
* Kết luận: Người Do-thái cứng lòng không chịu tin

Chương 13: * III. GIỜ CỦA ĐỨC GIÊ-SULỄ VƯỢT QUA CỦA CHIÊN THIÊN CHÚA
* 1. BỮA ĂN CUỐI CÙNG CỦA ĐỨC GIÊ-SU VÀ CÁC MÔN ĐỆ
* Đức Giê-su rửa chân cho các môn đệ
* Đức Giê-su loan báo Giu-đa sẽ phản bội
* Những lời cáo biệt

Chương 14: * Những lời cáo biệt (tiếp theo)

Chương 15: * Cây nho thật
* Các môn đệ và thế gian

Chương 16: * Đấng Bảo Trợ sẽ đến
* Đức Giê-su loan báo Người sẽ mau trở lại

Chương 17: * Lời cầu nguyện của Đức Giê-su

Chương 18: * 2. CUỘC THƯƠNG KHÓ
* Đức Giê-su bị bắt giữ 
* Đức Giê-su bị điệu ra trước các ông Kha-nan và Cai-pha.Ông Phê-rô chối Thầy
* Đức Giê-su bị điệu ra trước tổng trấn Phi-la-tô 

Chương 19: * Đức Giê-su bị kết án tử hình
* Đức Giê-su chịu đóng đinh vào thập giá
* Lính tráng chia nhau áo xống của Đức Giê-su
* Đức Giê-su bị lưỡi đòng đâm thâu
* Đức Giê-su được mai táng 

Chương 20: * 3. NGÀY PHỤC SINH
* Ngôi mộ trống
* Đức Giê-su hiện ra với bà Ma-ri-a Mác-đa-la 
* Đức Giê-su hiện ra với các môn đệ 
* 4. KẾT LUẬN THỨ NHẤT

Chương 21: * IV. ĐOẠN CUỐI
* Đức Giê-su hiện ra ở Biển Hồ Ti-bê-ri-a
* Kết luận

Tác phẩm của thánh Gio-an có những nét riêng, khiến tác phẩm ấy khác hẳn so với các sách Tin Mừng Nhất Lãm. Nhưng không chỉ có thế, sách Tin Mừng thứ tư còn muốn làm nổi bật ý nghĩa của cuộc đời, lời nói cũng như việc làm của Đức Giê-su. Sách Tin Mừng thứ tư mang một dấu ấn phụng tự và bí tích. Chính trong khung cảnh của đời sống phụng vụ Do Thái mà cuộc đời của Đức Giê-su đã trải qua; cũng chính trong mối liên hệ với những ngày lễ chính yếu và thường là trong nhà thờ mà Người làm phép lạ cùng giảng dạy những bài quan trọng. Vả lại, chính Người cũng dạy rằng Người là trung tâm của một tôn giáo được canh tân “theo Thần Khí và sự thật” (Ga 4, 24). Vì thế, cuộc đời của Đức Giê-su đã được quan niệm song song với mầu nhiệm Ki-tô giáo, mầu nhiệm mà người tín hữu đang sống trong nghi thức Phụng tự và trong các Bí tích.

Rõ ràng sách Tin Mừng thứ tư là một tác phẩm gần gũi với hình thức rao giảng nguyên sơ nhất của Ki-tô giáo, đồng thời cũng là đỉnh tới của sự cố gắng không ngừng dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, nhằm hiểu biết sâu xa và rõ ràng hơn về mầu nhiệm của Đấng Cứu Độ giải thoát nhân loại khỏi tội lỗi và sự chết đời đời. Kiểu nói của thánh Gio-an (vd: “Việc phán xét đã khởi đầu ngay từ bây giờ trong sâu thẳm tâm can”, hoặc “Sự sống đời đời đã đạt được ngay từ bây giờ trong Đức tin”) đã hiện thực hoá và nội tâm hoá mầu nhiệm Nhập Thể, mầu nhiệm Thập Giá và mầu nhiệm Phục Sinh của Đức Giê-su Ki-tô.

Ngoài ra, Thánh Gio-an còn là tác giả sách “Khải Huyền” (mở sự huyền bí ra) trình thuật về những thị kiến mạc khải mà chính thánh nhân đã nhận được từ Thiên Chúa. Lời tựa sách Khải Huyền cho biết: “Mạc khải của Đức Giê-su Ki-tô, mạc khải mà Thiên Chúa đã ban cho Người, để Người tỏ cho các tôi tớ Người biết những việc sắp phải xảy đến. Người đã sai thiên thần của Người đến báo cho ông Gio-an là tôi tớ của Người biết mạc khải đó. Ông Gio-an đã làm chứng về lời của Thiên Chúa và về lời chứng của Đức Giê-su Ki-tô, về những gì ông đã thấy.” (Kh 1, 1-2). Ngay ở thị kiến đầu tiên, chính Đức Ki-tô Phục Sinh đã chỉ thị cho Gio-an viết cho các Hội Thánh: "Điều ngươi thấy, hãy ghi vào sách và gửi cho bảy Hội Thánh: Ê-phê-xô, Xi-miếc-na, Péc-ga-mô, Thy-a-ti-ra, Xác-đê, Phi-la-đen-phi-a và Lao-đi-ki-a." (Kh 1, 11)  Những thị kiến tiếp theo mạc khải về Con Chiên (từ mầu nhiệm Nhập Thể, Thương Khó và Phục Sinh, đến mầu nhiệm Khải Hoàn trên Thiên Quốc: “Trời mới đất mới – Giê-ru-sa-lem mới”). Sách bao gồm 22 chương theo 2 Mục (I, II):
 
SÁCH KHẢI HUYỀN
 
Chương 1: * Lời tựa
I. THƯ GỬI CÁC HỘI THÁNH A-XI-A
* Lời mở đầu.
* Thị kiến mở đầu

Chương 2:  *1- Ê-phê -xô
*2- Xi-miếc-na
*3- Pec-ga-mô
*4- Thy-a-ti-ra

Chương 3:  *5- Xac-đê
*6- Phi-la-đen-phi-a
*7-  Lao-di-ki-a

Chương 4:  II. CÁC THỊ KIẾN
*1- CHUẨN BỊ “NGÀY LỚN LAO” CỦA THIÊN CHÚA
* Thiên Chúa trao vận mệnh thế giới cho Con Chiên

Chương 5:  * Thiên Chúa trao vận mệnh thế giới cho Con Chiên (tiếp theo)

Chương 6:  * Con Chiên mở ấn

Chương 7:  * Các tôi tớ Thiên Chúa sẽ được bảo vệ
* Cuộc khải hoàn trên thiên quốc

Chương 8:  * Mở ấn thứ bảy
* Lời cầu nguyện của dân thánh
* Bốn tiếng kèn đầu tiên

Chương 9:  * Tiểng kèn thứ năm
            * Tiểng kèn thứ sáu

Chương 10:* Hình phạt cuối cùng đang tới
* Nuốt cuốn sách nhỏ

Chương 11:* Hai chứng nhân
* Tiếng kèn thứ bảy

Chương 12:* Người phụ nữ và Con Mãng Xà

Chương 13:* Con Mãng Xà ban quyền cho con thú

Chương 14:* Các người tháp tùng Con Chiên
* Ba thiên thần báo giờ phán xét

Chương 15:* Bài ca của ông Mô-sê và của Con Chiên
* Bảy chén tai ương

Chương 16:* Bảy chén tai ương (tiếp theo)

Chương 17:*2- BA-BY-LON BỊ TRỪNG PHẠT
            * Con Điếm khét tiếng
            * Ý nghĩa tượng trưng của Con Thú và Con Điếm

Chương 18:* Thiên thần báo tin Ba-by-lon sụp đổ
* Dân Thiên Chúa phải lánh đi 
* Than khóc Ba-by-lon 

Chương 19:* Khải hoàn ca trên thiên  quốc
            *3- CÁC DÂN NGOẠI BỊ TIÊU DIỆT
            * Cuộc chiến cánh chung thứ nhất

Chương 20:* Triều đại một ngàn năm
* Cuộc chiến cánh chung thứ hai
* Các dân bị xét xử

Chương 21:*4- GIÊ-RU-SA-LEM TƯƠNG LAI
* Trời mới đất mới
* Giê-ru-sa-lem mới

Chương 22:* Giê-ru-sa-lem mới (tiếp theo)
* KẾT
 
Thánh Gio-an còn viết thư cho các tín hữu. Có 3 thư được lưu lại:

Thư thứ nhất của Thánh Gio-an
 
Chương 1: * LỜI DẪN NHẬP
* Ngôi Lời nhập thể và sự hiệp thông với Chúa Cha và Chúa Con
* I. BƯỚC ĐI TRONG ÁNH SÁNG
* Điều kiện thứ nhất: đoạn tuyệt với tội lỗi

Chương 2: * Điều kiện thứ hai: tuân giữ các điều răn, nhất là điều răn bác ái
* Điều kiện thứ ba: coi chừng thế gian
* Điều kiện thứ tư: đề phòng những kẻ Phản Ki-tô
* II. SỐNG XỨNG ĐÁNG LÀ CON CÁI THIÊN CHÚA

Chương 3: * Điều kiện thứ nhất: đoạn tuyệt với tội lỗi
* Điều kiện thứ hai: tuân giữ các điều răn, nhất là điều răn bác ái

Chương 4: * Điều kiện thứ ba: đề phòng thế gian và những ngôn sứ giả
* III. NGUỒN MẠCH ĐỨC ÁI VÀ ĐỨC TIN
* Nguồn mạch đức ái
* Nguồn mạch đức tin
* BỔ TÚC: Cầu nguyện cho người tội lỗi
* Tóm lược bức thư

Chương 5: * Nguồn mạch đức tin
* BỔ TÚC: Cầu nguyện cho người tội lỗi
* Tóm lược bức thư
 
Thư thứ hai của Thánh Gio-an
* Lời chào
* Điều răn yêu thương
* Những kẻ phản Ki-tô
* Kết luận
 
Thư thứ ba của Thánh Gio-an
* Lời chào
* Ca tụng ông Gai-ô
* Hành vi của ông Đi-ốt-rê-phét
* Lời kết thúc
             
Nhìn vào giá trị tổng hợp của Tin Mừng và nói chung tất cả các tác phẩm của thánh Gio-an, phải công nhận luồng tư tưởng Gio-an đã gây ảnh hưởng lớn trong Giáo hội ở giai đoạn tiên khởi (thế kỷ thứ nhất). Cả tác phẩm Tin Mừng Gio-an có thể tóm lại: Vì Chúa Giê-su, chúng ta tin rằng Thiên Chúa là Tình Yêu và nhờ Thánh Linh của Người, chúng ta quyết tâm sống yêu thương giữa anh em với nhau, như Người đã yêu thương tất cả chúng ta.

Tóm lại, Thánh sử Gio-an đã là một trong các nhân chứng quan trọng nhất về Tin Mừng Cứu Độ do Đức Ki-tô thực hiện. Cá nhân ông đã có nhiều dịp được theo sát và chứng kiến các sự kiện quan trọng, kể từ ngày Đức Giê-su bắt đầu sứ vụ rao giảng Tin Mừng cho đến tận giây phút Người trút hơi thở trên thập giá, mai táng, sống lại và về trời. Nhưng có lẽ cái cách mà ông chứng kiến các sự kiện đó lại càng đặc sắc và quan trọng hơn bội phần. Cuốn Phúc Âm thứ tư, cũng như vài bức thư ngắn thánh nhân viết, hé cho thấy ngài là một chứng nhân với tâm trí và cõi lòng chứ không chỉ bằng cặp mắt và khối óc. Ngài thích tự giới thiệu như “người môn đệ đức Giê-su thương mến”. Ngài muốn lắng nghe và khám phá ra nguồn suối tình yêu nhân ái của Thầy Chí Thánh (xc. Tin Mừng Gio-an các chương 15-17, cách riêng Ga 13, 23); và lồng cuộc sống mình vào ý định yêu thương của Đức Giê-su, với sự tín thác tuyệt đối (Ga 21, 20-23).

Ôi! “Lạy Chúa, Chúa đã dùng thánh Gio-an tông đồ để mạc khải mầu nhiệm Ngôi Lời cho chúng con. Xin Chúa thương mở lòng soi trí để chúng con thấu hiểu những chân lý cao siêu thánh nhân đã truyền lại. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Ki-tô Chúa chúng con. Amen.” (Lời nguyện nhập lễ lễ kính thánh Gio-an Tông đồ, tác giả sách Tin Mừng).
 
JM. Lam Thy ĐVD.
 Trở về
Các bài viết khác:
Ơn Đại xá “Portiuncula” (31/07 20:57:13 PM)