Giờ hiện tại
  Giờ Việt Nam

  Hôm nay, Ngày 24 tháng 6 năm 2017

 MỤC VỤ TRUYỀN GIÁO
(26/08/2016 23:15 PM)
Chia sẻ tin:
CÙNG THỰC HIỆN
CÔNG TÁC MỤC VỤ
 
Mục vụ không nên bị giới hạn vào một cá nhân hoặc một nhóm nào, nhưng nên san sẻ cho cộng đồng tín hữu. Về vấn đề này, trong chương 9: “Tái thẩm định mục vụ” của quyển Ministry in the Church (Mục vụ trong Giáo hội)(1), Paul Bernier đã đưa ra một số ý tưởng hữu ích. Trong số những quan điểm của tác giả ấy có những điều đáng lưu ý sau:

HungHoa-DCAnPhongNguyenHuuLong-06.jpg

Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long - Giám mục phụ tá GP. Hưng Hóa
trong chuyến thăm mục vụ tại giáo họ Sùng Đô và giáo họ Nậm Búng thuộc giáo xứ Vĩnh Quang - giáo phận Hưng Hóa (Tỉnh Yên Bái).

1. Văn kiện hiến chế tín lý về Giáo hội của Công đồng Va-ti-ca-nô II đã coi Giáo hội là Dân Thiên Chúa. Với cái nhìn này, cấu trúc kim tự tháp của Giáo hội đã bớt được nhấn mạnh và một mô hình phẳng hơn đã được ưa chuộng cách rõ rệt, “… những đường nét sắc cạnh của quyền bính được làm dịu lại vì giờ đây sự đề cao được dành cho việc hợp tác hơn là sự vâng phục”(2). Các Giám Mục không còn được bị coi như những vị được Giáo Hoàng ủy quyền điều hành các khu vực Giáo phận nữa, nhưng là những mục tử đích thực trên Giáo phận của các ngài (3).

2. Giáo dân được mời gọi đóng một vai trò tích cực, chứ không phải tiêu cực, trong Giáo hội. Thật vậy, Công đồng hối thúc các vị lãnh đạo Giáo hội hãy trân trọng, giúp phát huy, tận dụng những tài năng rất phong phú và đa dạng của giáo dân, đồng thời cũng hết lòng cổ võ cho các hoạt động của họ trong Giáo hội (4).

3. Mọi người, bất kể thuộc bậc sống nào, rõ ràng đều được mời gọi nên thánh; và sự thánh thiện không phải là đặc quyền dành riêng cho một số ít người được ưu tuyển (5).

4.“Chức Linh Mục phổ quát và chức Linh Mục thừa tác không có gì khác biệt xét trên bình diện đều là Ki-tô hữu”(6). Sự khác biệt chỉ thuộc bình diện mục vụ.

5. Sứ mệnh giáo dân được đề cao không phải vì thiếu Linh Mục, nhưng vì dựa trên nền tảng chủ yếu là các bí tích: đặc biệt là Thánh Tẩy và Thêm Sức, cho người giáo dân được tham dự vào chức Linh Mục phổ quát của Chúa Ki-tô (7).

Theo giáo huấn Công đồng Va-ti-ca-nô II, mọi người đã chịu phép Thánh Tẩy đều được tham dự chức Linh Mục phổ quát của Chúa Ki-tô và được mời gọi nên thánh, vì thế có thể hiểu rằng Công đồng đã hạ thấp tầm cao mô hình phẩm trật của Giáo hội và đề cao mô hình phẳng, theo đó Giáo hội là Dân Thiên Chúa. Coi Giáo hội là Dân Thiên Chúa, các vị lãnh đạo không còn được biệt đãi như những chủ nhân của Giáo hội tại các Giáo phận hoặc các giáo xứ. Các vị lãnh đạo ấy không còn những đặc quyền mà một thời họ đã từng nắm giữ. Các giáo sĩ không còn độc quyền đảm trách những trách nhiệm phục vụ cộng đồng tín hữu như giảng dạy thần học, Thánh kinh, hoặc linh hướng (8).

Tri thức (insight) ấy của Công đồng đã đưa nhiều giáo dân tham gia các công tác mục vụ mà một thời chỉ dành riêng cho các thừa tác viên có chức thánh. Giáo dân đã đi vào mọi khía cạnh mục vụ, ngoại trừ việc ban phát các bí tích như Hòa Giải, Thêm Sức và Thánh Thể. Nhiều giáo dân hiện đang có những văn bằng chuyên ngành Thánh Kinh, thần học, giáo luật và phục vụ trong cương vị linh hướng, giảng tĩnh tâm, chưởng lý các Giáo phận, và chủ tọa giờ cầu nguyện tại các cộng đồng nhỏ.

Bổn phận của toàn thể Dân Thiên Chúa, đặc biệt của các chủ chăn và các nhà thần học là nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần, đón nghe, phân biệt, và giải thích các tiếng nói của thời đại, rồi phán đoán dưới ánh sáng lời Chúa để chân lý mạc khải luôn được thấu triệt, được hiểu rõ và trình bày cách thích hợp hơn (9).
 
Với một cái nhìn tích cực về vai trò của giáo dân trong mục vụ, các thừa tác viên có chức thánh phải thẩm định lại vai trò của mình. Họ phải tự hỏi đâu là chỗ họ có thể tận dụng tốt nhất thời giờ của mình để phục vụ cộng đồng tín hữu, vì lẽ các giáo dân có thể thực hiện nhiều công tác mục vụ một cách hiệu quả. Các thừa tác viên có chức thánh có nên tiếp tục mời gọi cộng đồng tín hữu cầu nguyện và chủ sự các bí tích, một mặt vẫn dạy giáo lý, Thánh Kinh, quản lý tài chánh (oversee Church finances) và những hoạt động khác của giáo xứ hay không ? Các thừa tác viên có chức thánh có phải loay hoay soạn bài giảng mỗi ngày và còn đi thăm các bệnh nhân, các người tuyệt vọng và các tù nhân hay không ? Nếu phải dấn thân vào những tác vụ ấy, các thừa tác viên có chức thánh nên phân định lằn ranh đến mức nào? (10)
 
Các thừa tác viên có chức thánh nên tận dụng nguồn khả năng và năng lực phong phú của giáo dân để thực hiện các công tác mục vụ khác như giáo dục trẻ em, thăm viếng bệnh nhân và tù nhân, nuôi dưỡng người vô gia cư, hoạt động thăng tiến xã hội, đứng đầu các lớp Thánh Kinh. Là thừa tác viên có chức thánh, các vị có thể tùy nghi tham gia tất cả những hoạt động ấy, nhưng đồng thời phải nhớ rằng nhiệm vụ chính yếu của các vị là chủ sự các bí tích và quán xuyến toàn bộ công tác mục vụ của cộng đồng. Để khỏi bị kiệt sức (overburdened), các thừa tác viên có chức thánh đừng nên ôm đồm cả những công việc mục vụ mà giáo dân có thể đảm đương.

Dù là siêu nhân (super-human), một mình có thể xoay xở ban phát các bí tích và thực hiện toàn bộ tác vụ mục vụ đi nữa, thừa tác viên có chức thánh cũng không nên gồng mình làm như thế. Ngài nên san sẻ trách nhiệm và công việc mục vụ với giáo dân bao nhiêu có thể, bởi vì có những giáo dân rất có trình độ chuyên môn, và với khả năng phong phú ấy, họ thường chu toàn các công việc rất tốt. Khi được trao quyền, các vị giáo dân ấy sẽ tích cực và nhiệt thành hơn là cứ phải làm những phần tử thụ động trong cộng đồng. Khi ấy, họ cảm thấy có sự liên thuộc và tinh thần làm chủ như những phần tử đầy trách nhiệm. Hơn nữa, khi tham gia các công tác mục vụ khác nhau, những giáo dân ấy có thể sống bí tích Thánh Tẩy và Thêm Sức của họ cách năng động hơn. Khi ấy, họ có thể tích cực hơn trong việc góp phần kế tục sứ mệnh của Chúa Ki-tô và hoạt động để thăng tiến cộng đồng và xã hội hơn nữa.

Đành rằng giáo dân đã và đang được khích lệ tham gia vào những chức vụ một thời chỉ dành cho các thừa tác viên có chức thánh, chẳng hạn như linh hướng và giảng dạy, v..v... Nhưng đâu là giới hạn cho các chức vụ của họ? Vì bất kỳ ai đã chịu phép Thánh Tẩy đều được thông phần chức Linh Mục phổ quát của Chúa Ki-tô và được hưởng ân sủng Thiên Chúa như các thừa tác viên có chức thánh, nên một số người có lẽ muốn biết điều gì ngăn trở không cho các giáo dân, nam và nữ, chủ sự nghi thức phụng vụ. Thực vậy, sách Giáo lý của Giáo hội Công giáo viết: “Chỉ người nam đã rửa tội mới có thể lãnh nhận cách thành hiệu việc truyền chức thánh.” Chúa Giê-su Ki-tô đã chọn mười hai người nam để lập nên Tông đồ đoàn mười hai ông, và các Tông đồ cũng đã làm như vậy khi chọn những cộng tác viên của mình và đó là những người sẽ kế vị các ngài trong công tác của các ngài. Giám Mục đoàn, cùng với các Linh Mục được hiệp nhất với các ngài trong chức tư tế, làm cho Tông đồ đoàn nên một thực tại luôn hiện diện và sống động cho đến khi chính Chúa Ki-tô trở lại (11).

Dù việc truyền chức thánh cho phụ nữ là bất khả, song sự cộng tác của nam giới lẫn nữ giới vào lãnh vực mục vụ đều được đề cao. Công tác mục vụ của Giáo hội nhằm phục vụ lợi ích cộng đồng tín hữu. Vì vậy, các tín hữu, bất kể phái tính, không những được Giáo hội phục vụ mà còn được khuyến khích phải kiếm tìm những cách thức tích cực để có thể góp phần nhiều hơn với Giáo hội trong việc phục vụ tha nhân: sống sung mãn những trách vụ phát sinh từ bí tích thánh tẩy và bí tích thêm sức.

Lm. Giu-se Tạ Huy Hoàng
Chánh xứ Thánh Tống Viết Bường, Q.10

--------------------------------------------------

(1) Bernier, Ministry in the Church (Mục vụ trong Giáo hội), (Mystic, CT: Twenty-Third Publications, 2000), 202-221.
(2) Ibid., 206.
(3) X. Ibid., 205-206
(4) X. Ibid., 207.
(5) X. Ibid., 211.
(6) Ibid., 211.
(7) Ibid., 205-212. (*) Một đàng các giáo sĩ bị đưa xuống khỏi đài cao (downgraded from its pedestal) và được chỉ cho thấy nền tảng trước tiên,
căn bản và quan trọng chính là Ki-tô hữu (the first, basic, and important ground of being Christian). Một đàng các giáo dân được nâng cao để giữ một vai trò tích cực trong công tác mục vụ Giáo hội và trở thành—theo một cách nào đó—những chủ nhân của Giáo hội ở mọi cấp độ và đảm trách hầu hết mọi phương diện trong công tác mục vụ của Giáo hội.
(8)  GS 44.
(9) Những câu hỏi trên đây không dễ trả lời chút nào bởi vì vấn đề không những tùy thuộc vào đặc sủng Thiên Chúa ban cho từng thừa tác viên của Người mà còn tùy thuộc vào sự huấn luyện và khả năng của mỗi cá nhân. Một số thừa tác viên có chức thánh có thiên khiếu và tài ba trỗi vượt. Tuy nhiên, các vị cũng nên khôn ngoan giới hạn bớt các vai trò của mình. Là thừa tác viên có chức thánh, các vị giữ những vai trò chủ yếu như chủ sự các bí tích, điều hợp cộng đồng đức tin, thúc giục và ban quyền cho giáo dân, đồng thời giám sát toàn bộ công tác mục vụ của giáo xứ.
(10)  CCC 1577.
(11)  Tuy nhiên, “Chỉ người nam đã chịu phép Rửa tội mới được lãnh nhận bí tích Truyền Chức cách hữu hiệu.” (GL, đ. 1024)

 Trở về
Các bài viết khác:
GIA ĐÌNH TRUYỀN GIÁO (14/10 20:39:18 PM)
Gia Đình Truyền Giáo (15/10 18:56:36 PM)
Khoa Học Tình Yêu (30/09 06:45:51 AM)